# Distributed and Network File System **ผู้จัดทำ:** อรรถพล คงหวาน บทที่ 12: sshfs, NFS, GlusterFS --- ## Outline 1. **12.1** แนวคิดของ Distributed และ Network File System 2. **12.2** SSHFS (SSH File System) 3. **12.3** NFS (Network File System) 4. **12.4** SMB/CIFS (Samba) 5. **12.5** GlusterFS 6. **12.6** ทางเลือกอื่น (Ceph, MinIO, JuiceFS, ...) 7. **12.7** การเปรียบเทียบและการเลือกใช้ --- ## ภาพรวมเนื้อหา บทนี้กล่าวถึงระบบไฟล์แบบเครือข่ายและแบบกระจาย ตั้งแต่: - แนวคิดพื้นฐานและ **CAP Theorem** - โมเดลความสอดคล้อง (Consistency Model) - การใช้งานจริงของ SSHFS, NFS, Samba, GlusterFS - ทางเลือกสมัยใหม่: CephFS, MinIO, JuiceFS - การเลือกใช้ตาม Use Case (Home Lab, SMB, Enterprise, HPC) --- # 12.1 แนวคิดของ Distributed # และ Network File System --- ## 12.1 บทนำ ระบบไฟล์ (File System) ในยุคที่ข้อมูลกระจายอยู่ทั่วโลก ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ดิสก์ของเครื่องเดียวอีกต่อไป กลายเป็นโครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure) ที่เชื่อมโยงเครื่องหลายเครื่องเข้าด้วยกัน เพื่อ: - แชร์ข้อมูลระหว่างเครื่อง - สร้างความพร้อมใช้งานสูง (High Availability) - รองรับการขยายขนาด (Scalability) แบบยืดหยุ่น --- ## 12.1.1 ประเภทของระบบไฟล์ (1/2) **Local File System** อยู่บนดิสก์ของเครื่องเดียว เช่น ext4, XFS, Btrfs, NTFS, APFS - ประสิทธิภาพสูง, latency ต่ำ - ไม่สามารถแชร์กับเครื่องอื่นได้โดยตรง **Network File System (NFS)** Client เข้าถึงไฟล์บน Server ผ่านเครือข่าย - ตัวอย่าง: NFS, SMB/CIFS, AFP, SSHFS - Server มีดิสก์จริงชุดเดียว Client หลายเครื่องอ่าน-เขียน --- ## 12.1.1 ประเภทของระบบไฟล์ (2/2) **Distributed File System (DFS)** ข้อมูลกระจายอยู่บนหลายเครื่องในรูปแบบ Cluster - ตัวอย่าง: GlusterFS, CephFS, HDFS, MooseFS, BeeGFS, Lustre - รองรับ Horizontal Scaling และ Fault Tolerance **Object Storage** ไม่ใช้โครงสร้างไดเรกทอรีดั้งเดิม - จัดเก็บเป็น "Object" พร้อม Metadata - เข้าถึงผ่าน HTTP REST API - ตัวอย่าง: Amazon S3, MinIO, Ceph RADOS Gateway --- ## 12.1.1 ตารางเปรียบเทียบ | คุณสมบัติ | Local FS | Network FS | Distributed FS | Object Storage | | --- | --- | --- | --- | --- | | **POSIX** | เต็มรูปแบบ | เกือบเต็ม | บางส่วน-เต็ม | ไม่ใช่ | | **Latency** | ต่ำมาก (μs) | ปานกลาง (ms) | ปานกลาง-สูง | สูง (10-100ms) | | **Scalability** | จำกัด | จำกัดที่ Server | สูง | สูงมาก | | **Fault Tolerance** | RAID | SPOF | สูง | สูงมาก | | **Use Case** | Workstation | Office sharing | HPC, Big Data | Cloud, Backup | --- ## 12.1.2 POSIX Semantics **POSIX (Portable Operating System Interface)** มาตรฐาน IEEE ของระบบปฏิบัติการ Unix คุณสมบัติสำคัญของระบบไฟล์ POSIX: - **Atomic Rename**: เปลี่ยนชื่อเป็น Atomic Operation - **File Locking**: รองรับ `fcntl()`, `flock()` - **Hard Link และ Symbolic Link** - **Permission Model**: Owner/Group/Others + rwx + SUID/SGID/Sticky - **Read-after-Write Consistency** - **Close-to-Open Consistency** --- ## 12.1.2 ระดับการสนับสนุน POSIX ระบบไฟล์เครือข่ายแต่ละชนิดมีระดับการสนับสนุน POSIX แตกต่างกัน: - **NFSv3**: มี Cache ที่อาจทำให้เกิด Stale Data - **NFSv4**: ปรับปรุงด้วย Delegation และ State-ful Protocol - **Object Storage**: ส่วนใหญ่ไม่สนับสนุน POSIX เลย ความเข้มงวด POSIX ส่งผลต่อ: - ความถูกต้องของแอปพลิเคชัน (database, source code, etc.) - ประสิทธิภาพในบาง workload --- ## 12.1.3 CAP Theorem **CAP Theorem** หรือทฤษฎีบทของ Brewer (Eric Brewer, 2000) > ระบบกระจาย (Distributed System) ไม่สามารถรับประกันคุณสมบัติทั้ง 3 ข้อพร้อมกันได้ในกรณีที่เกิด Network Partition 3 คุณสมบัติ: - **C (Consistency)** ทุก Node เห็นข้อมูลเดียวกัน - **A (Availability)** ทุก Request ได้รับการตอบ - **P (Partition Tolerance)** ทนต่อการแยกเครือข่าย --- ## 12.1.3 CAP Theorem (Diagram) <pre class="mermaid"> %%{init: {'theme':'base', 'themeVariables': { 'primaryColor':'#3c3836','primaryTextColor':'#ebdbb2', 'primaryBorderColor':'#d79921','lineColor':'#fabd2f', 'background':'#282828','mainBkg':'#3c3836' }}}%% flowchart TB CAP(["CAP Theorem<br/>เลือกได้แค่ 2 ใน 3"]) C["Consistency<br/>ทุก Node เห็นข้อมูลเดียวกัน"] A["Availability<br/>ทุก Request ได้รับการตอบ"] P["Partition Tolerance<br/>ทนต่อเน็ตขาด"] CAP --> C CAP --> A CAP --> P CP["CP: HBase, MongoDB<br/>CephFS, GlusterFS"] AP["AP: Cassandra, DynamoDB<br/>CouchDB, S3"] CA["CA: Single-node DB<br/>(ไม่ทนต่อ Partition)"] C --- CP P --- CP A --- AP P --- AP C --- CA A --- CA style CAP fill:#d79921,stroke:#fabd2f,color:#1d2021 style C fill:#458588,stroke:#83a598,color:#fbf1c7 style A fill:#98971a,stroke:#b8bb26,color:#fbf1c7 style P fill:#cc241d,stroke:#fb4934,color:#fbf1c7 </pre> --- ## 12.1.3 CAP ในเชิงคณิตศาสตร์ ในทางคณิตศาสตร์ สามารถแสดงเงื่อนไขนี้ได้ดังนี้: <math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"> <mrow> <mo>∀</mo> <mi>S</mi> <mo>∈</mo> <mi>DistributedSystem</mi> <mo>:</mo> <mi>S</mi> <mo>⊄</mo> <mo>{</mo> <mi>C</mi> <mo>,</mo> <mi>A</mi> <mo>,</mo> <mi>P</mi> <mo>}</mo> </mrow> </math> โดยที่: - **S** ระบบกระจายใด ๆ - **C** Consistency, **A** Availability, **P** Partition Tolerance --- ## 12.1.4 Consistency Model (1/2) **Strong Consistency / Linearizability** - ทุก Operation ทำงานทีละตัวตามลำดับเวลาจริง - ตัวอย่าง: CephFS, NFSv4 + Locking, HDFS - เหมาะกับ Database, Banking **Eventual Consistency** - หลังหยุดเขียน ทุกโหนดจะค่อย ๆ Synchronize เหมือนกันในที่สุด - ตัวอย่าง: Amazon S3 (เดิม), Cassandra, DNS - เหมาะกับ Social Media Feed --- ## 12.1.4 Consistency Model (2/2) **Causal Consistency** - จุดกึ่งกลางระหว่าง Strong และ Eventual - รับประกันลำดับของ Operation ที่มีความสัมพันธ์เชิงเหตุผล - ถ้า A เขียนแล้ว B อ่านแล้วเขียน → Operation ของ B จะถูกเห็นในลำดับที่ถูกต้องเสมอ ในทางคณิตศาสตร์ จัดอันดับความเข้มงวด: <math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"> <mrow> <mi>Linearizability</mi> <mo>⊇</mo> <mi>Sequential</mi> <mo>⊇</mo> <mi>Causal</mi> <mo>⊇</mo> <mi>Eventual</mi> </mrow> </math> --- ## 12.1.5 ประโยชน์หลัก 4 ด้าน 1. **Shared Storage** ข้อมูลเข้าถึงได้จากหลายเครื่อง ลดการ Copy ซ้ำซ้อน (เช่น Home directory จาก NFS Server กลาง) 2. **Scalability** ขยายแบบ Horizontal เพิ่ม Node ได้ (เช่น GlusterFS เพิ่ม Brick = Linear Scaling) 3. **High Availability (HA)** ทนต่อการล้มเหลวของฮาร์ดแวร์ ผ่าน Replicate หรือ Erasure Coding (CephFS replica = 3 ทน 2 node fail) 4. **Disaster Recovery (DR)** สำรองข้อมูลข้าม Site ผ่าน Geo-replication (GlusterFS Geo-Rep ด้วย rsync แบบ Async) --- # 12.2 SSHFS # (SSH File System) --- ## 12.2 SSHFS คืออะไร **SSHFS** เครื่องมือที่ Mount ไดเรกทอรีจากเครื่องระยะไกลผ่านโปรโตคอล SSH - ใช้กลไก **SFTP** เป็นช่องทางการสื่อสารและถ่ายโอนไฟล์ - ทำให้ผู้ใช้ทำงานกับไฟล์บน Server ระยะไกลได้เหมือนเป็นไดเรกทอรีในเครื่องของตนเอง - เหมาะสำหรับ **Quick Setup** และงานที่ต้องการความปลอดภัย --- ## 12.2.1 FUSE คืออะไร **FUSE (Filesystem in Userspace)** โมดูลของ Linux Kernel ที่อนุญาตให้พัฒนา File System ใน User Space ข้อดี: - แทนที่จะต้องเขียนเป็น Kernel Module - การพัฒนาง่ายขึ้น - ปลอดภัยกว่า: บั๊กใน FUSE Driver ไม่ทำให้เคอร์เนลล่ม SSHFS ใช้ FUSE เป็นสะพานเชื่อมระหว่าง Kernel กับ SSH --- ## 12.2.1 สถาปัตยกรรม FUSE-based <pre class="mermaid"> %%{init: {'theme':'base', 'themeVariables': { 'primaryColor':'#3c3836','primaryTextColor':'#ebdbb2', 'primaryBorderColor':'#d79921','lineColor':'#fabd2f','background':'#282828' }}}%% flowchart TB subgraph Client["เครื่อง Client"] APP["Application<br/>(cat, vim, ls)"] VFS["VFS Layer"] FUSE["FUSE Kernel Module"] SSHFS["sshfs<br/>(User-space Daemon)"] SSH_C["SSH Client"] end subgraph Server["เครื่อง Server"] SSHD["sshd"] SFTP["SFTP Server"] FS["Local FS<br/>(ext4/xfs)"] end APP --> VFS --> FUSE --> SSHFS --> SSH_C SSH_C -->|"port 22<br/>encrypted"| SSHD SSHD --> SFTP --> FS style FUSE fill:#d79921,stroke:#fabd2f,color:#1d2021 style SSHFS fill:#cc241d,stroke:#fb4934,color:#fbf1c7 style SSHD fill:#98971a,stroke:#b8bb26,color:#fbf1c7 </pre> --- ## 12.2.1 ลำดับการทำงาน เมื่อแอปพลิเคชันเรียก System Call เช่น `open()`, `read()`, `write()`: 1. Application เรียก System Call ผ่าน VFS Layer 2. VFS ส่งคำขอไปยัง FUSE Kernel Module 3. FUSE ส่ง Up-call ไปยัง `sshfs` daemon ใน User Space 4. `sshfs` แปลงคำขอเป็น SFTP Protocol Message แล้วส่งผ่าน SSH ไปยัง Server 5. `sshd` บน Server เรียก SFTP Subsystem 6. ผลลัพธ์ส่งกลับมาตามเส้นทางเดิมในรูปแบบที่เข้ารหัสตลอด --- ## 12.2.2 การติดตั้ง sshfs ```bash # Debian / Ubuntu sudo apt install -y sshfs fuse3 # Fedora / RHEL / Rocky / AlmaLinux sudo dnf install -y fuse-sshfs # Arch / Manjaro / EndeavourOS sudo pacman -S sshfs fuse3 # openSUSE sudo zypper install sshfs fuse # Alpine Linux sudo apk add sshfs fuse3 ``` --- ## 12.2.2 ตรวจสอบการติดตั้ง ```bash # ตรวจสอบเวอร์ชัน sshfs sshfs --version # ตรวจสอบว่าเคอร์เนลโหลด FUSE module lsmod | grep fuse # หากยังไม่โหลด ให้โหลดด้วยคำสั่งนี้ sudo modprobe fuse # ตรวจสอบสิทธิ์ของ /dev/fuse ls -l /dev/fuse # crw-rw-rw- 1 root root 10, 229 ... ``` --- ## 12.2.3 การ Mount พื้นฐาน ```bash # 1. สร้างจุดเชื่อมต่อ (Mount Point) บนเครื่อง Client mkdir -p ~/mnt/remote-server # 2. Mount โฟลเดอร์ /home/moo บน Server sshfs moo@192.168.1.100:/home/moo ~/mnt/remote-server # 3. ตรวจสอบว่า Mount สำเร็จ df -h | grep sshfs mount | grep fuse.sshfs # 4. ใช้งานเหมือนไดเรกทอรีปกติ ls ~/mnt/remote-server echo "Hello from RMUTSV" > ~/mnt/remote-server/greetings.txt ``` --- ## 12.2.3 การใช้ SSH Key ```bash # สร้าง Key Pair (หากยังไม่มี) ssh-keygen -t ed25519 -C "moo@rmutsv" # คัดลอก Public Key ไปยัง Server ssh-copy-id moo@192.168.1.100 # Mount โดยระบุ Key เฉพาะ sshfs -o IdentityFile=~/.ssh/id_ed25519 \ moo@192.168.1.100:/home/moo \ ~/mnt/remote-server ``` ข้อดีของการใช้ Key: ไม่ต้องป้อนรหัสผ่านทุกครั้ง, ปลอดภัยกว่า --- ## 12.2.4 Option สำคัญ (1/2) | Option | คำอธิบาย | | --- | --- | | `reconnect` | เชื่อมต่อใหม่อัตโนมัติเมื่อขาด | | `ServerAliveInterval=15` | ส่ง keep-alive ทุก 15 วินาที | | `ServerAliveCountMax=3` | ตัดการเชื่อมต่อหลังไม่ตอบ 3 ครั้ง | | `allow_other` | อนุญาตให้ผู้ใช้คนอื่นเข้าถึง mount | | `default_permissions` | ใช้ Kernel ตรวจสอบสิทธิ์ | | `uid=1000,gid=1000` | บังคับ UID/GID ของไฟล์ | --- ## 12.2.4 Option สำคัญ (2/2) | Option | คำอธิบาย | | --- | --- | | `cache=yes` | เปิด attribute cache (เร็วขึ้น) | | `kernel_cache` | ใช้ kernel cache | | `compression=yes` | บีบอัดข้อมูลก่อนส่ง | | `transform_symlinks` | แปลง absolute symlink | | `IdentityFile=~/.ssh/key` | ระบุ private key | | `Port=2222` | ระบุพอร์ต SSH ที่ไม่ใช่ 22 | | `idmap=user` | แมป UID Server เป็นของ Client | --- ## 12.2.4 ตัวอย่าง Production-ready ```bash sshfs moo@server.rmutsv.ac.th:/data/research \ ~/mnt/research \ -o reconnect \ -o ServerAliveInterval=15 \ -o ServerAliveCountMax=3 \ -o compression=yes \ -o cache=yes \ -o kernel_cache \ -o allow_other \ -o default_permissions \ -o IdentityFile=~/.ssh/id_ed25519 \ -o Port=2222 ``` --- ## 12.2.4 Mount ผ่าน /etc/fstab ```bash # /etc/fstab moo@server.rmutsv.ac.th:/data/research \ /home/moo/mnt/research fuse.sshfs \ noauto,x-systemd.automount,_netdev,reconnect,\ identityfile=/home/moo/.ssh/id_ed25519,\ allow_other,default_permissions,\ uid=1000,gid=1000 0 0 ``` ใช้ `x-systemd.automount` เพื่อ Mount เฉพาะตอนใช้งานจริง --- ## 12.2.5 การ Unmount ```bash # วิธีที่ 1: fusermount (สำหรับผู้ใช้ทั่วไป) fusermount -u ~/mnt/remote-server # วิธีที่ 2: fusermount3 (FUSE 3.x) fusermount3 -u ~/mnt/remote-server # วิธีที่ 3: umount (ต้อง root) sudo umount ~/mnt/remote-server # กรณี busy - ตรวจสอบโปรเซสที่ใช้อยู่ lsof | grep ~/mnt/remote-server # บังคับ unmount (lazy) fusermount -uz ~/mnt/remote-server ``` --- ## 12.2.6 ข้อดีของ SSHFS - **Setup ง่ายและรวดเร็ว** ใช้แค่ SSH ที่มักเปิดอยู่แล้ว - **เข้ารหัสตลอดทาง (End-to-End Encryption)** ปลอดภัยจาก Eavesdropping - **ผ่าน Firewall ง่าย** ใช้แค่พอร์ต 22 - **ข้าม Platform** ใช้ได้ทั้ง Linux, macOS, BSD, Windows (WinFsp) - **ไม่ต้องสิทธิ์ root** ในฝั่ง Client --- ## 12.2.6 ข้อเสียและข้อจำกัด - **ประสิทธิภาพต่ำ** เมื่อเทียบกับ NFS หรือ SMB - **Overhead** ของ SSH Encryption + FUSE Context Switch - **Latency สูง** โดยเฉพาะเมื่อมี Round Trip หลาย ๆ ครั้ง - **ไม่รองรับ File Locking ที่สมบูรณ์** ไม่เหมาะกับ Database - **ไม่มี HA** หาก Server ล่ม การ Mount จะค้าง --- ## 12.2.6 Use Case ที่เหมาะสม **เหมาะ:** 1. การเข้าถึงไฟล์ส่วนตัวบน VPS หรือ Workstation ที่บ้าน 2. Backup script เล็ก ๆ ที่ต้องการความปลอดภัย 3. Lab สำหรับการเรียนรู้ระบบไฟล์เครือข่าย 4. Quick Sharing ระหว่างเครื่อง Developer ในทีมเล็ก **ไม่เหมาะ:** - Database storage (ใช้ NFS/iSCSI/Ceph แทน) - Workload ที่มี IOPS สูง เช่น VM Image - การแชร์ที่ต้องการ HA/Replication --- # 12.3 NFS # (Network File System) --- ## 12.3 NFS คืออะไร **NFS (Network File System)** โปรโตคอลแชร์ไฟล์มาตรฐานในโลก Unix/Linux - พัฒนาโดย **Sun Microsystems** ในปี **1984** - กลายเป็น RFC สำคัญที่ใช้กันทั่วโลก - ปัจจุบันเป็นเครื่องมือหลักสำหรับ: - Shared Storage ในองค์กร - Kubernetes Persistent Volume - ระบบ HPC --- ## 12.3.1 ประวัติ NFS <pre class="mermaid"> %%{init: {'theme':'base', 'themeVariables': { 'primaryColor':'#3c3836','primaryTextColor':'#ebdbb2', 'primaryBorderColor':'#d79921','lineColor':'#fabd2f','background':'#282828' }}}%% flowchart TB subgraph Era1["ยุคแรก (1984-1995)"] V1["NFSv1 (1984)<br/>Sun internal"] V2["NFSv2 (1989)<br/>RFC 1094<br/>UDP, 32-bit"] end subgraph Era2["ยุคพัฒนา (1995-2010)"] V3["NFSv3 (1995)<br/>RFC 1813<br/>TCP, 64-bit"] V4["NFSv4 (2003)<br/>RFC 3530<br/>Stateful"] end subgraph Era3["ยุคปัจจุบัน (2010-)"] V41["NFSv4.1 (2010)<br/>RFC 5661<br/>pNFS, Sessions"] V42["NFSv4.2 (2016)<br/>RFC 7862<br/>Server-side Copy"] end V1 --> V2 --> V3 --> V4 --> V41 --> V42 style V3 fill:#d65d0e,stroke:#fe8019,color:#fbf1c7 style V4 fill:#d79921,stroke:#fabd2f,color:#1d2021 style V41 fill:#98971a,stroke:#b8bb26,color:#fbf1c7 style V42 fill:#458588,stroke:#83a598,color:#fbf1c7 </pre> --- ## 12.3.1 เปรียบเทียบเวอร์ชัน (1/2) | คุณสมบัติ | NFSv3 | NFSv4 | NFSv4.1 | NFSv4.2 | | --- | --- | --- | --- | --- | | **ปี** | 1995 | 2003 | 2010 | 2016 | | **Stateful** | Stateless | Stateful | + Sessions | + Sessions | | **Transport** | UDP/TCP | TCP only | TCP/RDMA | TCP/RDMA | | **Port** | 111 + ไดนามิก | 2049 | 2049 | 2049 | | **Locking** | NLM แยก | Built-in | Built-in | Built-in | --- ## 12.3.1 เปรียบเทียบเวอร์ชัน (2/2) | คุณสมบัติ | NFSv3 | NFSv4 | NFSv4.1 | NFSv4.2 | | --- | --- | --- | --- | --- | | **Auth** | AUTH_SYS | + Kerberos | + Kerberos | + Kerberos | | **Parallel I/O** | ❌ | ❌ | pNFS | pNFS | | **Server-side Copy** | ❌ | ❌ | ❌ | ✅ | | **Sparse File** | ไม่ดี | ไม่ดี | ปานกลาง | รองรับ | | **Firewall-friendly** | ❌ | ✅ | ✅ | ✅ | **คำแนะนำ:** ใช้ NFSv4.2 หากเป็นไปได้ --- ## 12.3.2 สถาปัตยกรรม NFSv3 <pre class="mermaid"> %%{init: {'theme':'base', 'themeVariables': { 'primaryColor':'#3c3836','primaryTextColor':'#ebdbb2', 'primaryBorderColor':'#d79921','lineColor':'#fabd2f','background':'#282828' }}}%% flowchart LR subgraph Client["NFS Client"] APP_C["Application"] RPC_C["RPC Layer"] end subgraph Server["NFS Server"] RPCB["rpcbind<br/>(port 111)"] MOUNTD["rpc.mountd<br/>(port 20048)"] NFSD["nfsd<br/>(port 2049)"] LOCKD["rpc.statd<br/>+ lockd (NLM)"] IDMAPD["rpc.idmapd<br/>NFSv4 only"] FS["Local FS"] end APP_C --> RPC_C RPC_C -->|"1. Lookup"| RPCB RPC_C -->|"2. mount"| MOUNTD RPC_C -->|"3. r/w"| NFSD RPC_C -->|"4. lock"| LOCKD RPC_C -.->|"NFSv4"| IDMAPD NFSD --> FS style RPCB fill:#cc241d,stroke:#fb4934,color:#fbf1c7 style NFSD fill:#d79921,stroke:#fabd2f,color:#1d2021 </pre> --- ## 12.3.2 บริการสำคัญที่ต้องเข้าใจ - **rpcbind** (เดิม portmapper) Map ระหว่างหมายเลขโปรแกรม RPC กับ Port จริง (Port 111, เฉพาะ NFSv3) - **rpc.mountd** รับ Mount Request จาก Client และตรวจสอบ Export List - **nfsd** ตัวหลักจัดการ Read/Write รันใน Kernel Space - **rpc.statd + rpc.lockd** จัดการ File Locking (NLM) สำหรับ NFSv3 - **rpc.idmapd** สำหรับ NFSv4 แมป UID/GID เป็น `user@domain` **NFSv4** รวมทุกอย่างไว้ใน Port 2049 พอร์ตเดียว --- ## 12.3.3 การติดตั้ง NFS Server (Debian/Ubuntu) ```bash # 1. ติดตั้ง package sudo apt update sudo apt install -y nfs-kernel-server # 2. สร้างไดเรกทอรีที่จะ Export sudo mkdir -p /srv/nfs/research-data sudo chown nobody:nogroup /srv/nfs/research-data sudo chmod 755 /srv/nfs/research-data # 3. แก้ไขไฟล์ /etc/exports echo "/srv/nfs/research-data 192.168.1.0/24(rw,sync,no_subtree_check,no_root_squash)" \ | sudo tee -a /etc/exports ``` --- ## 12.3.3 NFS Server (Debian/Ubuntu) ต่อ ```bash # 4. Apply การเปลี่ยนแปลง sudo exportfs -arv # 5. เริ่มและตั้งให้บริการเริ่มทุกครั้งที่บูต sudo systemctl enable --now nfs-kernel-server # 6. ตรวจสอบสถานะ sudo systemctl status nfs-kernel-server sudo exportfs -v ``` --- ## 12.3.3 NFS Server (Fedora/RHEL) ```bash # 1. ติดตั้ง package sudo dnf install -y nfs-utils # 2. สร้าง export directory sudo mkdir -p /srv/nfs/research-data sudo chown nobody:nobody /srv/nfs/research-data # 3. เปิดบริการ sudo systemctl enable --now nfs-server sudo systemctl enable --now rpcbind # สำหรับ NFSv3 # 4. เปิด Firewall sudo firewall-cmd --permanent --add-service=nfs sudo firewall-cmd --permanent --add-service=mountd sudo firewall-cmd --permanent --add-service=rpc-bind sudo firewall-cmd --reload ``` --- ## 12.3.4 ไฟล์ /etc/exports ไฟล์ `/etc/exports` คือหัวใจของการตั้งค่า NFS Server กำหนดว่าไดเรกทอรีไหน Export ให้ใคร **โครงสร้าง:** ``` <ไดเรกทอรี> <client1>(option1,option2,...) <client2>(option1,...) ``` --- ## 12.3.4 ตัวอย่าง /etc/exports ```bash # โฟลเดอร์ห้องวิจัย: นักศึกษาในเครือข่าย LAB /srv/nfs/research 192.168.1.0/24(rw,sync,no_subtree_check,no_root_squash) # โฟลเดอร์อ่านอย่างเดียว /srv/nfs/docs *(ro,sync,no_subtree_check,all_squash,anonuid=65534,anongid=65534) # Home Directory /home 192.168.1.0/24(rw,sync,no_subtree_check,no_root_squash) # โฟลเดอร์เฉพาะเครื่องเดียว /srv/nfs/private 192.168.1.50(rw,sync,no_subtree_check,root_squash) # NFSv4 fsid=0 (root export) /srv/nfs 192.168.1.0/24(rw,fsid=0,sync,no_subtree_check) ``` --- ## 12.3.4 Option สำคัญ (1/2) | Option | ความหมาย | | --- | --- | | `rw` / `ro` | อ่าน-เขียนได้ / อ่านอย่างเดียว | | `sync` | เขียนลงดิสก์ทันที (ปลอดภัย แต่ช้า) | | `async` | เขียนแบบ buffer (เร็ว แต่เสี่ยง) | | `no_subtree_check` | ปิดการตรวจ subtree (แนะนำ) | | `root_squash` | แมป UID 0 → nobody (default) | | `no_root_squash` | root Client = root Server (อันตราย) | | `all_squash` | แมปทุก UID → anonymous | --- ## 12.3.4 Option สำคัญ (2/2) | Option | ความหมาย | | --- | --- | | `anonuid=65534` | ระบุ UID ของ anonymous user | | `secure` | บังคับ Client ใช้ Port < 1024 | | `insecure` | อนุญาต Port > 1024 (Container) | | `fsid=0` | ระบุเป็น root ของ NFSv4 namespace | | `crossmnt` | อนุญาตข้าม mount point | | `sec=sys` | ใช้ AUTH_SYS (default) | | `sec=krb5` / `krb5i` / `krb5p` | Kerberos auth | --- ## 12.3.5 คำสั่ง exportfs `exportfs` ใช้จัดการ Export Table แบบ Dynamic โดยไม่ต้อง Restart บริการ ```bash # Export ทุกบรรทัดใน /etc/exports sudo exportfs -a # Re-export ทุกอัน (เคลียร์ + load ใหม่) sudo exportfs -r # แสดง verbose sudo exportfs -v # รวมกัน: re-export + verbose (ใช้บ่อยที่สุด) sudo exportfs -arv ``` --- ## 12.3.5 exportfs เพิ่มเติม ```bash # Export แบบเฉพาะกิจ ไม่ใส่ใน /etc/exports sudo exportfs -o rw,sync,no_root_squash 192.168.1.50:/srv/nfs/temp # Unexport เฉพาะตัว sudo exportfs -u 192.168.1.50:/srv/nfs/temp # Unexport ทุกตัว sudo exportfs -ua # ดู client ที่กำลัง mount อยู่ showmount -a # ดูรายการ export ทั้งหมดบน Server showmount -e localhost showmount -e 192.168.1.100 ``` --- ## 12.3.6 NFS Client - การติดตั้ง ```bash # Debian/Ubuntu sudo apt install -y nfs-common # Fedora/RHEL sudo dnf install -y nfs-utils # Arch sudo pacman -S nfs-utils ``` ตรวจสอบ exports ที่มีบน Server: ```bash showmount -e 192.168.1.100 # Export list for 192.168.1.100: # /srv/nfs/research 192.168.1.0/24 ``` --- ## 12.3.6 การ Mount NFS ```bash # 1. สร้าง mount point sudo mkdir -p /mnt/nfs-research # 2. Mount แบบ NFSv4 (default ในปัจจุบัน) sudo mount -t nfs4 192.168.1.100:/srv/nfs/research /mnt/nfs-research # 3. Mount แบบ NFSv3 sudo mount -t nfs -o vers=3 192.168.1.100:/srv/nfs/research /mnt/nfs-research # 4. ตรวจสอบสถานะ mount | grep nfs df -h | grep nfs nfsstat -m # แสดง option ของ mount ``` --- ## 12.3.6 Mount พร้อม Performance Options ```bash # Mount แบบปรับแต่งประสิทธิภาพ sudo mount -t nfs4 \ -o rw,hard,intr,\ rsize=1048576,\ wsize=1048576,\ timeo=600,\ retrans=2 \ 192.168.1.100:/srv/nfs/research \ /mnt/nfs-research ``` ค่า `rsize=1048576` (1 MB) เหมาะกับเครือข่าย 10 GbE --- ## 12.3.7 /etc/fstab สำหรับ NFS ```bash # 1. NFSv4 พื้นฐาน 192.168.1.100:/srv/nfs/research /mnt/research nfs4 \ defaults,_netdev 0 0 # 2. NFSv4 พร้อมปรับแต่ง (production-ready) 192.168.1.100:/srv/nfs/research /mnt/research nfs4 \ rw,hard,intr,rsize=1048576,wsize=1048576,timeo=600,_netdev 0 0 # 3. NFSv3 (legacy) 192.168.1.100:/srv/nfs/research /mnt/research nfs \ vers=3,rw,hard,intr,rsize=32768,wsize=32768,_netdev 0 0 # 4. systemd automount 192.168.1.100:/srv/nfs/research /mnt/research nfs4 \ noauto,x-systemd.automount,x-systemd.idle-timeout=300,_netdev 0 0 ``` --- ## 12.3.7 Mount Option ที่ควรเข้าใจ - **`hard`** (default) Client รอจน Server กลับมา (ปลอดภัย) - **`soft`** Return error เมื่อ timeout (เสี่ยง ใช้กับ read-only) - **`intr`** ยอมให้ Ctrl+C ขัดจังหวะ (เลิกใช้ใน kernel ใหม่) - **`rsize=N` / `wsize=N`** ขนาด buffer (1 MB = 1048576) - **`timeo=N`** timeout หน่วย 0.1 วินาที (600 = 60 วิ) - **`retrans=N`** จำนวนครั้งที่ retry - **`_netdev`** บอก systemd ว่าต้องรอเครือข่ายก่อน --- ## 12.3.8 UID/GID Mapping **ปัญหา UID/GID ใน NFS:** NFSv3 ใช้ UID/GID เป็นตัวเลข ดังนั้นถ้า user `moo`: - Server: UID = 1001 - Client: UID = 1005 → ไฟล์ที่สร้างจะมีเจ้าของไม่ตรงกัน **NFSv4 แก้ปัญหา** ด้วย **`idmapd`** ที่แปลง UID/GID เป็น string รูปแบบ `user@domain` เช่น `moo@rmutsv.ac.th` --- ## 12.3.8 ตั้งค่า idmapd ```bash # /etc/idmapd.conf (ทั้ง Server และ Client) [General] Verbosity = 0 Pipefs-Directory = /run/rpc_pipefs Domain = rmutsv.ac.th [Mapping] Nobody-User = nobody Nobody-Group = nogroup [Translation] Method = nsswitch ``` ```bash # Restart และตรวจสอบ sudo systemctl restart nfs-idmapd nfsidmap -d # ดู domain ปัจจุบัน nfsidmap -c # clear cache ``` --- ## 12.3.9 Performance Tuning ```bash # 1. ปรับ rsize/wsize ให้ใหญ่ที่สุด sudo mount -t nfs4 -o rsize=1048576,wsize=1048576 \ server:/export /mnt/nfs # 2. เพิ่มจำนวน nfsd thread (default 8) cat /proc/fs/nfsd/threads # /etc/nfs.conf # [nfsd] # threads=32 # 3. ปรับ TCP buffer sudo sysctl -w net.core.rmem_max=134217728 sudo sysctl -w net.core.wmem_max=134217728 # 4. ใช้ Jumbo Frame (MTU=9000) sudo ip link set eth0 mtu 9000 ``` --- ## 12.3.9 สูตรคำนวณ BDP **Bandwidth-Delay Product (BDP):** <math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"> <mrow> <mi>BDP</mi> <mo>=</mo> <mi>Bandwidth</mi> <mo>×</mo> <mi>RTT</mi> </mrow> </math> โดยที่: - **BDP** ขนาด buffer ที่เหมาะสม (bytes) - **Bandwidth** ความเร็วเครือข่าย (1 Gbps = 125 MB/s) - **RTT** Round-Trip Time จาก ping (วินาที) **ตัวอย่าง:** 1 Gbps × 1 ms = 125,000 bytes ≈ 128 KB → `rsize=131072` เพียงพอใน LAN --- ## 12.3.10 ปัญหา AUTH_SYS **ปัญหาความปลอดภัยของ AUTH_SYS:** - Client เป็นคนบอก Server ว่าตัวเองเป็น UID อะไร - Server ไม่ตรวจสอบเลย - ใครก็ตามที่อยู่ในเครือข่ายเดียวกันสามารถปลอม UID = 0 → เข้าถึงไฟล์ทั้งหมดได้ **Kerberos แก้ปัญหานี้** ด้วยการใช้ Trusted Third Party (KDC - Key Distribution Center) ออก Ticket เพื่อยืนยันตัวตน --- ## 12.3.10 สามระดับของ Kerberos | Level | คำอธิบาย | ความปลอดภัย | ประสิทธิภาพ | | --- | --- | --- | --- | | `sec=krb5` | Auth อย่างเดียว | กลาง | ดี | | `sec=krb5i` | Auth + Integrity | สูง | ปานกลาง | | `sec=krb5p` | Auth + Integrity + Privacy (เข้ารหัส) | สูงสุด | ลด 30-50% | ตัวอย่าง: ```bash # Server /etc/exports /srv/nfs/secure *(rw,sync,sec=krb5p,no_subtree_check) # Client mount sudo mount -t nfs4 -o sec=krb5p server:/srv/nfs/secure /mnt/secure ``` --- # 12.4 SMB/CIFS # (Samba) --- ## 12.4 Samba คืออะไร **Samba** การ implement SMB (Server Message Block) / CIFS (Common Internet File System) บน Linux - แชร์ไฟล์และเครื่องพิมพ์กับเครื่อง Windows, macOS, Linux - พัฒนาโดย **Andrew Tridgell** ตั้งแต่ปี **1992** - เป็นทางเลือกหลักเมื่อมี Mixed Environment --- ## 12.4.1 กรณีใช้งานทั่วไป Samba เหมาะกับสภาพแวดล้อมผสม Windows-Linux เพราะ: - Windows ไม่มี NFS Client built-in ใน Edition ส่วนใหญ่ - macOS รองรับ SMB เป็น Default ตั้งแต่ macOS 10.9 Mavericks **Use Case:** - File Server ในสำนักงาน (Windows + macOS) - Join Linux เข้า Active Directory Domain - NAS เช่น Synology, QNAP, TrueNAS (ใช้ Samba ภายใน) - แชร์โฟลเดอร์ห้องเรียนสำหรับนักศึกษาที่ใช้ Windows --- ## 12.4.2 ติดตั้ง Samba ```bash # Debian/Ubuntu sudo apt install -y samba samba-common-bin # Fedora/RHEL sudo dnf install -y samba samba-client # Arch sudo pacman -S samba ``` ไฟล์ตั้งค่าหลักของ Samba คือ `/etc/samba/smb.conf` แบ่งเป็น: - `[global]` ตั้งค่าระบบทั้งหมด - `[sharename]` Share Definition --- ## 12.4.2 smb.conf - Global (1/2) ```ini [global] workgroup = WORKGROUP server string = RMUTSV File Server netbios name = NFS-SERVER # Security mode security = user map to guest = bad user # Log log file = /var/log/samba/log.%m max log size = 1000 ``` --- ## 12.4.2 smb.conf - Global (2/2) ```ini [global] # Performance socket options = TCP_NODELAY IPTOS_LOWDELAY read raw = yes write raw = yes # Protocol (SMB1 ปิดเพื่อความปลอดภัย) server min protocol = SMB2 client min protocol = SMB2 # Encryption (SMB3) server signing = mandatory smb encrypt = required # Interfaces interfaces = 127.0.0.0/8 192.168.1.0/24 bind interfaces only = yes ``` --- ## 12.4.2 smb.conf - Share Definitions ```ini [research] comment = Research Data Share path = /srv/samba/research browseable = yes read only = no guest ok = no valid users = @researchers create mask = 0660 directory mask = 0770 force group = researchers [public] comment = Public Read-only Documents path = /srv/samba/public read only = yes guest ok = yes ``` --- ## 12.4.2 ทดสอบและ Apply Configuration ```bash # ตรวจสอบ syntax testparm testparm -s # Restart service sudo systemctl restart smbd nmbd sudo systemctl enable smbd nmbd # เปิด Firewall (Ubuntu) sudo ufw allow samba # เปิด Firewall (RHEL) sudo firewall-cmd --permanent --add-service=samba sudo firewall-cmd --reload ``` --- ## 12.4.3 User Management **Samba ใช้ฐานข้อมูลผู้ใช้แยก** จาก Linux User (แต่ username ต้องตรงกัน) ด้วย Samba Password Database (`tdbsam`) ```bash # 1. สร้าง Linux user sudo useradd -m -s /bin/bash moo # 2. ตั้ง Samba password sudo smbpasswd -a moo # 3. Enable user sudo smbpasswd -e moo # 4. ตรวจสอบรายชื่อ sudo pdbedit -L sudo pdbedit -Lv moo ``` --- ## 12.4.3 User Management ต่อ ```bash # เปลี่ยน password sudo smbpasswd moo # ลบ user ออกจาก Samba sudo smbpasswd -x moo # Disable user (ไม่ลบ) sudo smbpasswd -d moo # สร้างกลุ่ม Linux sudo groupadd researchers sudo usermod -aG researchers moo # ตั้งสิทธิ์โฟลเดอร์ sudo mkdir -p /srv/samba/research sudo chown :researchers /srv/samba/research sudo chmod 2770 /srv/samba/research # SGID ``` --- ## 12.4.4 Linux Client - ดูและเชื่อมต่อ ```bash # ติดตั้ง sudo apt install -y cifs-utils smbclient # 1. ดูรายการ share บน Server smbclient -L //192.168.1.100 -U moo # 2. เชื่อมต่อแบบ Interactive (เหมือน FTP) smbclient //192.168.1.100/research -U moo smb: \> ls smb: \> get filename.txt smb: \> put localfile.txt smb: \> exit ``` --- ## 12.4.4 Linux Client - Mount ```bash # Mount แบบ permanent (CIFS) sudo mkdir -p /mnt/research sudo mount -t cifs //192.168.1.100/research /mnt/research \ -o username=moo,password=secret,\ uid=$(id -u),gid=$(id -g),vers=3.0 # ใช้ credentials file (ปลอดภัยกว่า) sudo vi /etc/samba/credentials # username=moo # password=secret sudo chmod 600 /etc/samba/credentials sudo mount -t cifs //192.168.1.100/research /mnt/research \ -o credentials=/etc/samba/credentials,uid=1000,gid=1000,vers=3.0 ``` --- ## 12.4.4 Windows และ macOS Client **ฝั่ง Windows (PowerShell):** ```powershell New-PSDrive -Name "R" -PSProvider "FileSystem" ` -Root "\\192.168.1.100\research" ` -Credential (Get-Credential) -Persist # หรือใช้ command line net use R: \\192.168.1.100\research /user:moo * ``` **ฝั่ง macOS:** 1. Finder → Go → Connect to Server (⌘K) 2. ป้อน: `smb://192.168.1.100/research` 3. ใส่ Username/Password --- ## 12.4.5 SMB Version (1/2) | คุณสมบัติ | SMB1 (CIFS) | SMB2 | SMB2.1 | | --- | --- | --- | --- | | **ปี** | 1984 | 2007 (Vista) | 2009 (Win7) | | **Encryption** | ❌ | ❌ | ❌ | | **Signing** | MD5 (อ่อน) | HMAC-SHA256 | HMAC-SHA256 | | **Performance** | ต่ำ | ดี | ดี | | **สถานะ** | **ปิด** (EternalBlue) | Legacy | Legacy | --- ## 12.4.5 SMB Version (2/2) | คุณสมบัติ | SMB3 | SMB3.1.1 | | --- | --- | --- | | **ปี** | 2012 (Win8) | 2015 (Win10) | | **Encryption** | AES-128-CCM | AES-128-GCM, AES-256 | | **Signing** | AES-CMAC | AES-CMAC | | **Performance** | ดีมาก | ดีมาก | | **Multichannel** | ✅ | ✅ | | **RDMA (SMB Direct)** | ✅ | ✅ | | **Pre-auth Integrity** | ❌ | ✅ | | **สถานะ** | ใช้ได้ | **แนะนำ** | --- ## 12.4.5 คำแนะนำเรื่องความปลอดภัย 1. **ปิด SMB1** ทั้งฝั่ง Server และ Client เสมอ (ช่องโหว่ EternalBlue/WannaCry) 2. **ใช้ SMB3.1.1** หากเป็นไปได้ (Windows 10+, Samba 4.3+, macOS 10.12+) 3. **เปิด `smb encrypt = required`** สำหรับการแชร์ที่มีข้อมูลสำคัญ 4. **ใช้ Kerberos auth** แทน NTLM ใน Domain Environment ```ini [global] server min protocol = SMB3 client min protocol = SMB3 server max protocol = SMB3_11 client max protocol = SMB3_11 ``` --- # 12.5 GlusterFS --- ## 12.5 GlusterFS คืออะไร **GlusterFS** Distributed File System แบบ Open Source - พัฒนาโดย Gluster Inc. (ปัจจุบันอยู่ใต้ Red Hat) - ใช้สถาปัตยกรรมแบบ **Scale-out** - **ไม่มี Metadata Server กลาง (no SPOF)** - เหมาะสำหรับการเก็บข้อมูลขนาดใหญ่ระดับ **Petabyte** --- ## 12.5.1 ศัพท์สำคัญ - **Node** เครื่องเซิร์ฟเวอร์ที่รัน `glusterd` daemon - **Brick** ไดเรกทอรีบนโหนดที่ใช้เก็บข้อมูลจริง เช่น `server1:/data/brick1` - **Volume** ชุดของ Brick ที่รวมกันเป็น Logical Storage Unit - **Trusted Storage Pool (TSP)** กลุ่มของ Node ที่ไว้ใจกัน (peers) - **Translator** Modular layer ของ GlusterFS เช่น replication, distribution, encryption - **Mount Point** ตำแหน่งที่ Client เห็น Volume --- ## 12.5.1 สถาปัตยกรรม GlusterFS <pre class="mermaid"> %%{init: {'theme':'base', 'themeVariables': { 'primaryColor':'#3c3836','primaryTextColor':'#ebdbb2', 'primaryBorderColor':'#d79921','lineColor':'#fabd2f','background':'#282828' }}}%% flowchart TB subgraph TSP["Trusted Storage Pool"] subgraph N1["Node 1"] B1["Brick 1"] B2["Brick 2"] end subgraph N2["Node 2"] B3["Brick 3"] B4["Brick 4"] end subgraph N3["Node 3"] B5["Brick 5"] B6["Brick 6"] end end V1["Volume<br/>(Distributed-Replicated)"] B1 --> V1 B3 --> V1 B5 --> V1 Client["GlusterFS Client (FUSE)"] V1 --> Client style V1 fill:#d79921,stroke:#fabd2f,color:#1d2021 style Client fill:#689d6a,stroke:#8ec07c,color:#fbf1c7 </pre> --- ## 12.5.2 ประเภท Volume 1. **Distributed** ไฟล์กระจายไปบน Brick ต่าง ๆ โดย Hash function ไม่มี replication 2. **Replicated** ทุก Brick มีข้อมูลครบเหมือนกัน (เหมือน RAID 1) 3. **Distributed-Replicated** รวมข้อดี: ไฟล์กระจาย + ทุกชุด replicate (นิยมที่สุด, เหมือน RAID 1+0) 4. **Dispersed (Erasure Coded)** ใช้ Erasure Coding (เหมือน RAID 5/6) ประหยัดพื้นที่ 5. **Distributed-Dispersed** กระจาย + Erasure Coding --- ## 12.5.2 ตารางสรุปประเภท Volume | ประเภท | Brick ขั้นต่ำ | Efficiency | Fault Tolerance | | --- | --- | --- | --- | | **Distributed** | 2 | 100% | 0 | | **Replicated** | 2 / 3 | 50% / 33% | 1 / 2 brick | | **Distributed-Replicated** | 4 / 6 | 50% / 33% | 1 ต่อ replica set | | **Dispersed** | 6 (4+2) | 67-83% | 2 bricks | | **Distributed-Dispersed** | 12 | 67-83% | 2 ต่อ subset | --- ## 12.5.2 สูตรคำนวณพื้นที่ **Distributed-Replicated:** <math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"> <mrow> <mi>UsableCapacity</mi> <mo>=</mo> <mfrac> <mrow> <mi>TotalBricks</mi> <mo>×</mo> <mi>BrickSize</mi> </mrow> <mi>ReplicaCount</mi> </mfrac> </mrow> </math> **ตัวอย่าง:** 6 Brick × 1 TB / replica 3 = **2 TB usable capacity** ทนต่อ 2 brick failures พร้อมกันต่อ replica set --- ## 12.5.3 ติดตั้ง GlusterFS Server ```bash # Debian/Ubuntu sudo apt install -y glusterfs-server # Fedora/RHEL/Rocky sudo dnf install -y centos-release-gluster sudo dnf install -y glusterfs-server # Arch sudo pacman -S glusterfs # เปิด service sudo systemctl enable --now glusterd sudo systemctl status glusterd ``` --- ## 12.5.3 ตั้งค่า hosts และ Firewall ```bash # /etc/hosts บนทุก Node 192.168.1.101 gluster1 192.168.1.102 gluster2 192.168.1.103 gluster3 ``` ```bash # พอร์ตที่ GlusterFS ใช้ # 24007/tcp glusterd # 24008/tcp management # 49152-49251/tcp brick sudo ufw allow 24007:24008/tcp sudo ufw allow 49152:49251/tcp # RHEL/Fedora sudo firewall-cmd --permanent --add-service=glusterfs sudo firewall-cmd --reload ``` --- ## 12.5.3 Peer Probe รันบน Node 1 เท่านั้น เพื่อ Probe Node อื่น ๆ เข้ามาใน Trusted Storage Pool: ```bash sudo gluster peer probe gluster2 # peer probe: success sudo gluster peer probe gluster3 # peer probe: success # ตรวจสอบสถานะ sudo gluster peer status # Number of Peers: 2 sudo gluster pool list ``` --- ## 12.5.4 เตรียม Brick ```bash # กรณีมีดิสก์เพิ่ม sudo mkfs.xfs -i size=512 /dev/sdb1 sudo mkdir -p /data/brick1 echo '/dev/sdb1 /data/brick1 xfs defaults 0 0' \ | sudo tee -a /etc/fstab sudo mount -a # กรณีไม่มีดิสก์เพิ่ม (lab/test) sudo mkdir -p /data/brick1 # สร้าง subdirectory สำหรับแต่ละ Volume (best practice) sudo mkdir -p /data/brick1/research-vol ``` --- ## 12.5.4 สร้าง Distributed-Replicated Volume ```bash # Distributed-Replicated Volume (replica 3) sudo gluster volume create research-vol replica 3 \ gluster1:/data/brick1/research-vol \ gluster2:/data/brick1/research-vol \ gluster3:/data/brick1/research-vol \ force # Start volume sudo gluster volume start research-vol # ดูข้อมูล sudo gluster volume info research-vol sudo gluster volume status research-vol sudo gluster volume list ``` --- ## 12.5.4 สร้าง Volume แบบ Arbiter ```bash # Replicated Volume (replica 2 + arbiter ป้องกัน split-brain) sudo gluster volume create student-vol replica 3 arbiter 1 \ gluster1:/data/brick1/student-vol \ gluster2:/data/brick1/student-vol \ gluster3:/data/brick1/student-vol \ force # Dispersed Volume (4+2 erasure coding) sudo gluster volume create dispersed-vol disperse 6 redundancy 2 \ gluster1:/data/brick1/dispersed gluster1:/data/brick2/dispersed \ gluster2:/data/brick1/dispersed gluster2:/data/brick2/dispersed \ gluster3:/data/brick1/dispersed gluster3:/data/brick2/dispersed \ force ``` --- ## 12.5.4 Volume Options ```bash # Performance options sudo gluster volume set research-vol performance.cache-size 256MB sudo gluster volume set research-vol performance.io-thread-count 32 sudo gluster volume set research-vol performance.write-behind-window-size 1MB # Quick Read สำหรับไฟล์เล็ก sudo gluster volume set research-vol performance.quick-read on # Network Compression sudo gluster volume set research-vol network.compression on # Auth - จำกัด IP sudo gluster volume set research-vol auth.allow 192.168.1.* ``` --- ## 12.5.5 Native FUSE Mount ```bash # 1. ติดตั้ง client sudo apt install -y glusterfs-client # 2. สร้าง mount point sudo mkdir -p /mnt/research # 3. Mount แบบ manual sudo mount -t glusterfs gluster1:/research-vol /mnt/research # 4. /etc/fstab สำหรับ auto-mount # gluster1:/research-vol /mnt/research glusterfs \ # defaults,_netdev,backup-volfile-servers=gluster2:gluster3 0 0 ``` `backup-volfile-servers` ทำให้หาก gluster1 ล่ม Client ใช้ gluster2/3 แทนได้ --- ## 12.5.5 NFS-Ganesha และ SMB Mount **NFS-Ganesha (สำหรับ Client ที่ไม่มี gluster client):** ```bash sudo dnf install -y nfs-ganesha-gluster sudo mount -t nfs4 -o vers=4.1 gluster1:/research-vol /mnt/research ``` **SMB Mount (สำหรับ Windows):** ```ini # /etc/samba/smb.conf [research] path = /mnt/research-gluster vfs objects = glusterfs glusterfs:volfile_server = localhost glusterfs:volume = research-vol read only = no ``` --- ## 12.5.6 Self-heal **Self-heal** กลไกที่ GlusterFS ตรวจสอบและซ่อมแซมความไม่สอดคล้องของข้อมูลระหว่าง Brick ใน Replica set โดยอัตโนมัติ ```bash # ดูไฟล์ที่ต้องการ heal sudo gluster volume heal research-vol info # Heal ทันที (ปกติทำอัตโนมัติทุก 10 นาที) sudo gluster volume heal research-vol # Heal เต็มรูปแบบ (full heal) sudo gluster volume heal research-vol full # ดูสถิติ sudo gluster volume heal research-vol statistics ``` --- ## 12.5.6 แก้ Split-brain และ Rebalance ```bash # กรณี split-brain (ข้อมูลขัดแย้ง) sudo gluster volume heal research-vol info split-brain # แก้ split-brain โดยเลือก source brick sudo gluster volume heal research-vol split-brain source-brick \ gluster1:/data/brick1/research-vol /path/to/file ``` **Rebalance** การกระจายข้อมูลใหม่หลังเพิ่ม/ลบ Brick: ```bash sudo gluster volume rebalance research-vol start sudo gluster volume rebalance research-vol status sudo gluster volume rebalance research-vol stop ``` --- ## 12.5.7 ขยาย Volume (add-brick) ```bash # 1. เตรียม Brick ใหม่บน Node sudo mkdir -p /data/brick2/research-vol # 2. เพิ่ม Brick (ต้องเพิ่มเป็นชุดตาม replica count) sudo gluster volume add-brick research-vol \ gluster1:/data/brick2/research-vol \ gluster2:/data/brick2/research-vol \ gluster3:/data/brick2/research-vol # 3. Rebalance เพื่อกระจายข้อมูล sudo gluster volume rebalance research-vol start ``` --- ## 12.5.7 ลด Volume (remove-brick) ```bash # 1. เริ่ม remove-brick (ย้ายข้อมูลออกก่อน) sudo gluster volume remove-brick research-vol \ gluster1:/data/brick2/research-vol \ gluster2:/data/brick2/research-vol \ gluster3:/data/brick2/research-vol \ start # 2. ดูสถานะการย้ายข้อมูล sudo gluster volume remove-brick research-vol \ ... status # 3. เมื่อ status = completed ให้ commit sudo gluster volume remove-brick research-vol \ ... commit ``` --- ## 12.5.8 Geo-replication สำหรับ DR **Geo-replication** การ Replicate แบบ Asynchronous จาก Master Volume → Slave Volume ที่อยู่ต่าง Site ```bash # 1. สร้าง SSH key บน Master node sudo ssh-keygen -f /var/lib/glusterd/geo-replication/secret.pem -N '' # 2. กระจาย public key ไป DR site sudo ssh-copy-id -i /var/lib/glusterd/geo-replication/secret.pem.pub \ georeplica@dr1.rmutsv.ac.th # 3. สร้าง geo-replication session sudo gluster volume geo-replication research-vol \ georeplica@dr1::dr-research-vol create push-pem ``` --- ## 12.5.8 จัดการ Geo-replication ```bash # เริ่ม geo-replication sudo gluster volume geo-replication research-vol \ georeplica@dr1::dr-research-vol start # ดูสถานะ sudo gluster volume geo-replication research-vol \ georeplica@dr1::dr-research-vol status # หยุดชั่วคราว / กลับมาทำงาน sudo gluster volume geo-replication research-vol \ georeplica@dr1::dr-research-vol pause sudo gluster volume geo-replication research-vol \ georeplica@dr1::dr-research-vol resume ``` --- ## 12.5.9 Quota **Quota** จำกัดพื้นที่ใช้งาน: ```bash # เปิด Quota sudo gluster volume quota research-vol enable # ตั้ง Quota เฉพาะ directory sudo gluster volume quota research-vol limit-usage /students 100GB sudo gluster volume quota research-vol limit-usage /staff 500GB # ตั้งจำนวนไฟล์สูงสุด (inode limit) sudo gluster volume quota research-vol limit-objects /students 10000 # ดูสถานะ sudo gluster volume quota research-vol list ``` --- ## 12.5.9 Snapshot **Snapshot** การถ่ายภาพข้อมูล ณ เวลานั้น (ต้องใช้ thin-provisioned LVM หรือ Btrfs) ```bash # 1. สร้าง snapshot sudo gluster snapshot create snap-2026-04-25 research-vol # 2. ดูรายการ snapshot sudo gluster snapshot list sudo gluster snapshot info # 3. Activate snapshot sudo gluster snapshot activate snap-2026-04-25 # 4. Mount snapshot บน client (read-only) sudo mount -t glusterfs \ gluster1:/snaps/snap-2026-04-25/research-vol \ /mnt/snap-research ``` --- ## 12.5.9 Snapshot - Restore และ Schedule ```bash # Restore volume จาก snapshot (ต้อง stop volume ก่อน) sudo gluster volume stop research-vol sudo gluster snapshot restore snap-2026-04-25 sudo gluster volume start research-vol # ลบ snapshot sudo gluster snapshot delete snap-2026-04-25 # ตั้ง snapshot scheduling sudo gluster snapshot config snap-max-hard-limit 50 sudo gluster snapshot config snap-max-soft-limit 80 sudo gluster snapshot config auto-delete enable ``` --- ## 12.5.10 Monitoring - gluster top ```bash # ดู read performance ทั้ง volume sudo gluster volume top research-vol read # ดู write performance sudo gluster volume top research-vol write # ดู open files sudo gluster volume top research-vol open # ดู directory ที่ถูกใช้บ่อย sudo gluster volume top research-vol opendir ``` --- ## 12.5.10 Monitoring - gluster profile ```bash # เริ่ม profile (รวบรวมข้อมูล performance) sudo gluster volume profile research-vol start # ดูข้อมูล profile sudo gluster volume profile research-vol info # หยุด profile sudo gluster volume profile research-vol stop # ใช้กับ external monitoring # Prometheus + gluster-exporter # https://github.com/ofesseler/gluster_exporter ``` --- ## 12.5.10 Health Check Script ```bash #!/bin/bash # health-check-gluster.sh set -euo pipefail VOLUME="research-vol" LOG="/var/log/gluster-health.log" # 1. ตรวจสอบ peer status PEER_DISCONNECTED=$(gluster peer status | grep -c "Disconnected" || true) if [ "$PEER_DISCONNECTED" -gt 0 ]; then echo "ALERT: peer disconnected" >> "$LOG" fi # 2. ตรวจสอบ split-brain SPLIT_BRAIN=$(gluster volume heal "$VOLUME" info split-brain \ | grep -c "split-brain: [^0]" || true) if [ "$SPLIT_BRAIN" -gt 0 ]; then echo "CRITICAL: Split-brain detected" >> "$LOG" fi ``` --- # 12.6 ทางเลือกอื่น --- ## 12.6 ภาพรวมทางเลือก ในยุคปัจจุบันมีระบบจัดเก็บข้อมูลแบบกระจายหลายตัวที่นิยมใช้แทน GlusterFS: - **CephFS / RADOS / RBD** Software-Defined Storage รวมทั้ง 3 รูปแบบ - **MinIO** Object Storage แบบ S3-compatible - **JuiceFS** Hybrid FUSE + Metadata + Object Store - **SeaweedFS** เน้น Small File Storage - **MooseFS, BeeGFS, Lustre** สำหรับ HPC - **OpenZFS + iSCSI/NFS** Local + Network export --- ## 12.6.1 Ceph - สถาปัตยกรรม **Ceph** Software-Defined Storage ที่รวม 3 รูปแบบ: Object (RADOS Gateway), Block (RBD), File (CephFS) ใช้ใน OpenStack, Kubernetes (Rook), Proxmox, OpenShift **Component หลัก:** - **MON (Monitor)** เก็บ Cluster Map และทำ Quorum (odd number, 3-5) - **OSD (Object Storage Daemon)** เก็บข้อมูลจริง 1 OSD ต่อ 1 disk - **MGR (Manager)** จัดการ metric และ dashboard - **MDS (Metadata Server)** เฉพาะ CephFS - **RGW (RADOS Gateway)** ให้ S3/Swift API --- ## 12.6.1 Ceph - ข้อดี/ข้อเสีย **ข้อดี:** - รองรับทั้ง 3 รูปแบบ storage - HA โดยธรรมชาติ (no SPOF) - ขยายได้ระดับ Exabyte - ระบบ self-healing และ self-managing **ข้อเสีย:** - Complexity สูง ต้องการคนเชี่ยวชาญ - ต้องการ Hardware ค่อนข้างมาก (RAM/CPU/Network) - Latency สูงกว่า Local FS อย่างมีนัยสำคัญ --- ## 12.6.2 MinIO **MinIO** Object Storage แบบ S3-compatible เน้นประสิทธิภาพสูงและ deploy ง่าย ใช้ Erasure Coding และ Bitrot Protection ```bash # Standalone docker run -d -p 9000:9000 -p 9001:9001 \ --name minio \ -e "MINIO_ROOT_USER=admin" \ -e "MINIO_ROOT_PASSWORD=changeMe123" \ -v /data:/data \ quay.io/minio/minio server /data --console-address ":9001" # Distributed mode (4 servers x 4 drives) minio server http://server{1...4}/data{1...4} ``` --- ## 12.6.2 MinIO - การใช้งานและ Use Case ```bash # ใช้กับ aws cli aws --endpoint-url http://minio:9000 s3 ls aws --endpoint-url http://minio:9000 s3 mb s3://research-bucket aws --endpoint-url http://minio:9000 s3 cp file.txt s3://research-bucket/ ``` **Use Case:** - Backup target (Restic, BorgBackup, Velero) - Static website hosting - Container Image Registry storage - AI/ML dataset storage - Self-hosted Dropbox alternative --- ## 12.6.3 JuiceFS **JuiceFS** ระบบไฟล์ที่แยก Data และ Metadata ชัดเจน: - **Metadata** เก็บใน Database (Redis, MySQL, PostgreSQL, TiKV) - **Data** เก็บใน Object Storage (S3, MinIO, Ceph RGW) **ข้อดี:** - POSIX-compliant สมบูรณ์ - ใช้ object storage ที่มีอยู่แล้ว - Cache ใน local SSD ได้ ทำให้เร็วเหมือน local - เหมาะกับ AI/ML workload (PyTorch, TensorFlow) --- ## 12.6.3 JuiceFS - การติดตั้ง ```bash # ติดตั้ง JuiceFS curl -sSL https://d.juicefs.com/install | sh - # Format (ครั้งแรก) juicefs format \ --storage minio \ --bucket http://minio:9000/jfs \ --access-key admin \ --secret-key changeMe123 \ redis://:password@redis:6379/1 \ research-jfs # Mount juicefs mount redis://:password@redis:6379/1 /mnt/jfs # ใช้งานเหมือน local FS echo "Hello JuiceFS" > /mnt/jfs/test.txt ``` --- ## 12.6.4 SeaweedFS **SeaweedFS** เน้นจัดการ **"ไฟล์เล็กจำนวนมาก"** (small file storage) ออกแบบตาม Facebook Haystack paper **สถาปัตยกรรม:** - **Master Server** เก็บ metadata - **Volume Server** เก็บข้อมูลเป็น volume file - **Filer** เพิ่ม POSIX semantics ทับ Volume Server - **S3 API** มี gateway ในตัว **Use Case:** Image hosting, log archival, IoT data, ML training set --- ## 12.6.5 HPC Filesystems - **MooseFS** Open source DFS คล้าย CephFS แต่ Setup ง่ายกว่า มี Master เดียว (Pro มี HA Master) - **BeeGFS** (เดิม FhGFS) Distributed Parallel FS ใช้แพร่หลายใน HPC ของยุโรป - **Lustre** มาตรฐานทองคำของ HPC ใช้ใน Top500 supercomputer สถาปัตยกรรม: MGS (Management), MDS (Metadata), OSS (Object Storage Server) --- ## 12.6.5 เปรียบเทียบ HPC FS | FS | Performance | Setup | Use Case | | --- | --- | --- | --- | | **Lustre** | สูงสุด | ซับซ้อน | Top500 supercomputer | | **BeeGFS** | สูง | ปานกลาง | HPC, AI cluster | | **GPFS (IBM Spectrum Scale)** | สูงมาก | ซับซ้อน + Commercial | Enterprise HPC | | **MooseFS** | ปานกลาง | ง่าย | SMB, lab | --- ## 12.6.6 OpenZFS **ZFS** Filesystem + Volume Manager + RAID ในตัว คุณสมบัติเด่น: - **Snapshot** (CoW) ฟรี ไม่กิน space - **Compression** (lz4, zstd) - **Deduplication** - **Self-healing** ผ่าน checksum - **Send/Receive** สำหรับ replication --- ## 12.6.6 ZFS - ตัวอย่างการใช้งาน ```bash # สร้าง pool sudo zpool create -f tank raidz2 sdb sdc sdd sde sdf # สร้าง dataset sudo zfs create tank/research sudo zfs set compression=zstd tank/research sudo zfs set quota=500G tank/research # Snapshot sudo zfs snapshot tank/research@daily-2026-04-25 sudo zfs list -t snapshot # Send/Receive ไปยัง DR sudo zfs send tank/research@daily-2026-04-25 | \ ssh dr-server zfs receive tank/research-backup # Export ผ่าน NFS sudo zfs set sharenfs="rw=@192.168.1.0/24" tank/research ``` --- # 12.7 การเปรียบเทียบ # และการเลือกใช้ --- ## 12.7 ตารางเปรียบเทียบรวม (1/2) | ระบบ | Type | POSIX | HA | Scalability | | --- | --- | --- | --- | --- | | **SSHFS** | Network FS | บางส่วน | ❌ | ❌ | | **NFSv4** | Network FS | ดี | ⚠️ | จำกัด | | **Samba/SMB** | Network FS | ดี | ⚠️ ctdb | จำกัด | | **GlusterFS** | DFS | ดี | ✅ | สูง | | **CephFS** | DFS | ดี | ✅ | สูงมาก | | **MinIO** | Object | ❌ | ✅ | สูงมาก | | **Lustre** | Parallel FS | ดี | ✅ | สูงมาก | --- ## 12.7 ตารางเปรียบเทียบรวม (2/2) | ระบบ | Latency | Setup | License | | --- | --- | --- | --- | | **SSHFS** | สูง | ง่ายมาก | GPL | | **NFSv4** | ต่ำ | ง่าย | BSD-like | | **Samba/SMB** | ต่ำ-กลาง | ปานกลาง | GPL | | **GlusterFS** | ปานกลาง | ปานกลาง | GPL | | **CephFS** | กลาง-สูง | ซับซ้อน | LGPL | | **MinIO** | สูง | ง่าย | AGPL | | **JuiceFS** | กลาง (cached) | ปานกลาง | Apache 2.0 | | **Lustre** | ต่ำมาก | ซับซ้อนมาก | GPL | --- ## 12.7.1 สูตร Latency <math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"> <mrow> <mi>Latency</mi> <mo>=</mo> <mi>NetworkRTT</mi> <mo>+</mo> <mi>ServerProcessing</mi> <mo>+</mo> <mi>DiskIO</mi> </mrow> </math> โดยที่: - **NetworkRTT** RTT ของเครือข่าย (LAN ~0.1-1ms, WAN 10-100ms) - **ServerProcessing** เวลาที่ Server ใช้ประมวลผล - **DiskIO** เวลาเข้าถึงดิสก์ (NVMe ~10μs, SSD ~100μs, HDD 5-10ms) --- ## 12.7.1 สูตร Throughput <math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"> <mrow> <mi>Throughput</mi> <mo>=</mo> <mi>min</mi> <mo>(</mo> <mi>NetworkBW</mi> <mo>,</mo> <mo>∑</mo> <mi>DiskBW</mi> <mo>,</mo> <mi>CPULimit</mi> <mo>)</mo> </mrow> </math> **ใน Distributed FS** Throughput สามารถ scale แบบ parallel: <math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"> <mrow> <msub><mi>Throughput</mi><mi>total</mi></msub> <mo>=</mo> <mi>N</mi> <mo>×</mo> <msub><mi>Throughput</mi><mi>node</mi></msub> <mo>×</mo> <mi>η</mi> </mrow> </math> โดย **N** คือจำนวน Node และ **η** = efficiency factor (0.6-0.95) --- ## 12.7.2 CAP ของแต่ละระบบ | ระบบ | Consistency | Availability | CAP Type | | --- | --- | --- | --- | | **NFSv4** | Strong | Medium | CP | | **GlusterFS** | Strong (sync) | High | CP | | **CephFS** | Strong | High | CP | | **MinIO** | Strong | High | CP | | **DNS** | Eventual | High | AP | | **Cassandra** | Eventual/Tunable | High | AP | | **S3 (เดิม)** | Eventual | High | AP | | **S3 (2020+)** | Strong | High | CP | --- ## 12.7.3 Hardware Requirement | Use Case | ขนาดข้อมูล | Node | Network | | --- | --- | --- | --- | | **Home Lab** | < 10 TB | 1-3 | 1 GbE | | **Small Business** | 10-100 TB | 3-5 | 1-10 GbE | | **Mid Enterprise** | 100 TB - 1 PB | 5-20 | 10-25 GbE | | **Large Enterprise** | 1-10 PB | 20-100 | 25-100 GbE | | **HPC** | 10+ PB | 100+ | InfiniBand HDR | --- ## 12.7.3 สูตรคำนวณ RAM **Rule of thumb สำหรับ Ceph node:** <math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"> <mrow> <msub><mi>RAM</mi><mi>node</mi></msub> <mo>=</mo> <mi>BaseOS</mi> <mo>+</mo> <mo>(</mo> <mi>OSDCount</mi> <mo>×</mo> <mn>4</mn> <mtext>GB</mtext> <mo>)</mo> <mo>+</mo> <mi>CacheSize</mi> </mrow> </math> **ตัวอย่าง:** Ceph node ที่มี 12 OSDs ต้องการ RAM อย่างน้อย: 4 + 12×4 + 16 = **68 GB** --- ## 12.7.4 Complexity (จากง่ายไปยาก) 1. **SSHFS** (5 นาที, no daemon) 2. **ZFS + NFS** (1 ชั่วโมง, mature tooling) 3. **NFSv4** (1-2 ชั่วโมง, well-documented) 4. **Samba** (1-2 ชั่วโมง, ตั้งค่ายุ่ง) 5. **GlusterFS** (1 วัน, 3-node setup) 6. **MinIO** (1 ชั่วโมง standalone, 1 วัน distributed) 7. **JuiceFS** (1 วัน + metadata DB) 8. **CephFS** (1 สัปดาห์ + ความเชี่ยวชาญ) 9. **Lustre** (1 เดือน + การฝึกอบรม) --- ## 12.7.4 สูตร TCO **Total Cost of Ownership:** <math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"> <mrow> <mi>TCO</mi> <mo>=</mo> <mi>HardwareCost</mi> <mo>+</mo> <mi>SoftwareLicense</mi> <mo>+</mo> <mi>OpsTime</mi> </mrow> </math> <math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"> <mrow> <mo>+</mo> <mi>PowerCooling</mi> <mo>+</mo> <mi>Training</mi> </mrow> </math> ต้องพิจารณาทั้งต้นทุนตรงและต้นทุนแฝง เช่น เวลาของทีม --- ## 12.7.5 Use Case - ระดับเล็ก-กลาง | สถานการณ์ | แนะนำ | เหตุผล | | --- | --- | --- | | เข้าถึง code บน VPS | **SSHFS** | ง่าย, ปลอดภัย | | Home NAS (1-2 ผู้ใช้) | **TrueNAS + SMB/NFS** | GUI ดี, snapshot | | Lab มหาวิทยาลัย (10-50) | **NFSv4 + AutoFS** | คุ้นเคย, AD ได้ | | สำนักงาน Mixed OS | **Samba + AD** | รองรับทุก OS | | Self-hosted cloud | **NFS + ZFS** | reliable, snapshot | | Backup Target | **MinIO** | object storage | --- ## 12.7.5 Use Case - ระดับใหญ่ | สถานการณ์ | แนะนำ | เหตุผล | | --- | --- | --- | | AI/ML Training | **JuiceFS, Lustre, BeeGFS** | parallel I/O | | Kubernetes PV | **Rook-Ceph, OpenEBS, Longhorn** | cloud-native | | Video editing | **NFSv4 over 10GbE** | low latency | | HPC supercomputer | **Lustre, BeeGFS** | RDMA | | Multi-cloud Object | **MinIO, Ceph RGW** | S3-compatible | | Disaster Recovery | **ZFS Send/Receive, GlusterFS Geo-rep** | async replication | --- ## 12.7.5 Decision Tree <pre class="mermaid"> %%{init: {'theme':'base', 'themeVariables': { 'primaryColor':'#3c3836','primaryTextColor':'#ebdbb2', 'primaryBorderColor':'#d79921','lineColor':'#fabd2f','background':'#282828' }}}%% flowchart TD Start(["ต้องการ Shared Storage"]) Q1{"POSIX FS?"} Q2{"ทุกเครื่อง Linux?"} Q3{"ขนาดข้อมูล?"} Q4{"HA สำคัญ?"} Q6{"S3 compatible?"} Start --> Q1 Q1 -->|"ไม่"| Q6 Q1 -->|"ใช่"| Q2 Q2 -->|"ใช่"| Q3 Q2 -->|"ไม่"| SAMBA["Samba SMB3"] Q3 -->|"<10TB"| NFS["NFSv4 + ZFS"] Q3 -->|"10TB-1PB"| Q4 Q3 -->|">1PB / HPC"| LUSTRE["Lustre / BeeGFS"] Q4 -->|"ใช่"| GLUSTER["GlusterFS / CephFS"] Q4 -->|"ไม่"| NFS Q6 -->|"ใช่"| MINIO["MinIO / Ceph RGW"] Q6 -->|"ไม่"| JUICE["JuiceFS"] style Start fill:#d79921,stroke:#fabd2f,color:#1d2021 style NFS fill:#458588,stroke:#83a598,color:#fbf1c7 style GLUSTER fill:#cc241d,stroke:#fb4934,color:#fbf1c7 style SAMBA fill:#98971a,stroke:#b8bb26,color:#fbf1c7 </pre> --- ## สรุปสุดท้าย การเลือกระบบไฟล์เครือข่ายและแบบกระจายควรพิจารณา **5 ปัจจัยหลัก**: 1. **Data Profile** ขนาดและประเภทของข้อมูล 2. **POSIX Semantics** ความต้องการมาตรฐาน POSIX 3. **HA Level** ระดับ HA ที่ต้องการ 4. **Operational Expertise** ความเชี่ยวชาญของทีมงาน 5. **Budget** งบประมาณ ในทางปฏิบัติ มักใช้หลายระบบผสมกัน → **Storage Tiering** --- ## ตัวอย่าง Storage Tiering ในองค์กร - **NFSv4** สำหรับ home directory - **MinIO** สำหรับ backup target - **GlusterFS** สำหรับ application data - **ZFS local** สำหรับ database ผลลัพธ์: - ประสิทธิภาพเหมาะกับแต่ละ workload - ต้นทุนรวมต่ำที่สุด - ความยืดหยุ่นในการขยาย - รองรับ DR และ HA ตามความสำคัญของแต่ละ tier --- # คำถาม - ข้อสงสัย <img src="/revealjs/pics/os.png" width="55%" />