reveal.js

# บทที่ 1 — Introduction to Network Security
## พื้นฐานความมั่นคงปลอดภัยเครือข่าย

**ผู้จัดทำ:** อรรถพล คงหวาน

---

# Outline

* 1.1 แนวคิดพื้นฐานด้าน Cybersecurity และ Network Security
* 1.2 CIA Triad: Confidentiality, Integrity, Availability
* 1.3 ประเภทของภัยคุกคาม (Threats), ช่องโหว่ (Vulnerabilities) และการโจมตี (Attacks)
* 1.4 ระบบความมั่นคงพื้นฐาน (Basic Security Systems) และ Security Policies
* 1.5 กรอบการทำงานด้านความมั่นคงปลอดภัย: NIST, ISO/IEC 27001
* 1.6 บทบาทและความรับผิดชอบในการรักษาความมั่นคงปลอดภัย

---

## 1.1 แนวคิดพื้นฐานด้าน Cybersecurity และ Network Security

---

### 1.1.1 ความแตกต่างระหว่าง Information Security, Cybersecurity และ Network Security

- **Information Security (ความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ)** — ขอบเขตกว้างที่สุด ครอบคลุมการปกป้องข้อมูลทุกรูปแบบ ทั้งดิจิทัลและกายภาพ เช่น เอกสารกระดาษ, สื่อบันทึกข้อมูล, และข้อมูลที่จัดเก็บในระบบ
- **Cybersecurity (ความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์)** — เน้นการปกป้องระบบคอมพิวเตอร์, เครือข่าย และข้อมูลในโลกดิจิทัลจากการโจมตีทางไซเบอร์ทุกรูปแบบ
- **Network Security (ความมั่นคงปลอดภัยเครือข่าย)** — ขอบเขตเฉพาะเจาะจง ครอบคลุมนโยบาย, กระบวนการ, และเทคโนโลยีที่ป้องกันการเข้าถึงเครือข่ายโดยไม่ได้รับอนุญาต รวมถึงการป้องกันการโจมตีที่ผ่านโครงสร้างเครือข่าย

---

### 1.1.1 ความสัมพันธ์ระหว่าง IS, Cybersecurity และ Network Security

```mermaid
graph TD
 direction LR
 IS["🔐 Information Security (ความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ) ข้อมูลทุกรูปแบบ: ดิจิทัล + กายภาพ"]
 CS["💻 Cybersecurity (ความมั่นคงทางไซเบอร์) ระบบดิจิทัล + เครือข่าย + ข้อมูล"]
 NS["🌐 Network Security (ความมั่นคงเครือข่าย) โครงสร้างเครือข่าย + โปรโตคอล + อุปกรณ์"]

IS -->|"ครอบคลุม (includes)"| CS
    CS -->|"ครอบคลุม (includes)"| NS
```

---

### 1.1.2 ทำไม Network Security จึงสำคัญ

- **Sensitive Data** ถูกรับส่งผ่านเครือข่ายตลอดเวลา เช่น ข้อมูลทางการเงิน, บันทึกสุขภาพ, ความลับทางการค้า
- **Critical Infrastructure** เช่น ระบบไฟฟ้า, ประปา, โรงพยาบาล ล้วนพึ่งพาเครือข่ายคอมพิวเตอร์
- **Data Breach Cost** เฉลี่ยอยู่ที่ 4.45 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อเหตุการณ์ (IBM Cost of Data Breach Report 2023)
- **Legal Impact** เช่น PDPA (พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562), GDPR ของยุโรป
- **Business Continuity** การโจมตีเพียงครั้งเดียวอาจทำให้ธุรกิจต้องหยุดชะงักหรือล้มละลายได้

---

### 1.1.3 วิวัฒนาการของ Network Security

```mermaid
flowchart TB
 subgraph ERA1["🕰️ ยุค 1960s–70s - ARPANET & รากฐาน"]
 direction LR
 A1["ARPANET (1969) เครือข่ายแรกของโลก"]
 A2["Unix Security (1971)"]
 A3["DES Standard (1977) มาตรฐานเข้ารหัสแรก"]
 A1 --> A2 --> A3
 end

subgraph ERA2["🖥️ ยุค 1980s - PC & Virus ระบาด"]
 B1["Morris Worm (1988) หนอนอินเทอร์เน็ตตัวแรก"]
 B2["First Firewall (1988) ไฟร์วอลล์รุ่นแรก"]
 B3["CERT ก่อตั้ง (1988) ทีม Response แรก"]
 B1 --> B2 --> B3
 end

subgraph ERA3["🌐 ยุค 1990s - WWW & SSL"]
 C1["WWW & HTTP (1991) เวิลด์ไวด์เว็บ"]
 C2["SSL Protocol (1995) การเข้ารหัสเว็บ"]
 C3["SSH Protocol (1995) การเข้าถึงปลอดภัย"]
 C1 --> C2 --> C3
 end

subgraph ERA4["📡 ยุค 2000s - Network Attacks"]
 D1["Wi-Fi WPA (2003) มาตรฐานไร้สาย"]
 D2["Stuxnet (2010) Cyberweapon แรก"]
 D3["NIST CSF (2014) กรอบมาตรฐาน"]
 D1 --> D2 --> D3
 end

subgraph ERA5["☁️ ยุค 2020s - Cloud & Zero Trust"]
 E1["Zero Trust Architecture"]
 E2["AI-Powered Security"]
 E3["Post-Quantum Cryptography"]
 E1 --> E2 --> E3
 end

ERA1 --> ERA2 --> ERA3 --> ERA4 --> ERA5
```

---

### 1.1.4 Linux Tools — Basic Network Status Check (1)

```bash
# 1. ตรวจสอบ network interfaces และ IP addresses
ip addr show

# 2. ดู routing table — เส้นทางการส่งข้อมูล
ip route show

# 3. ตรวจสอบ TCP/UDP connections ที่กำลัง LISTEN อยู่
ss -tuln

# 4. แสดง network statistics สรุป
ss -s
```

---

### 1.1.4 Linux Tools — Basic Network Status Check (2)

```bash
# 5. ตรวจสอบ DNS resolution
dig +short google.com

# 6. ทดสอบ connectivity พื้นฐาน
ping -c 4 8.8.8.8

# 7. Traceroute — ดูเส้นทางของ packet
traceroute 8.8.8.8

# 8. ดู ARP cache — การ mapping IP ↔ MAC
arp -n
```

---

### 1.1.4 ผลลัพธ์ตัวอย่าง (Sample Output)

```
# ip addr show (ตัวอย่าง)
2: ens3: <BROADCAST,MULTICAST,UP,LOWER_UP> mtu 1500 qdisc fq_codel state UP
 inet 192.168.1.100/24 brd 192.168.1.255 scope global ens3
 inet6 fe80::5054:ff:fe12:3456/64 scope link

# ss -tuln (ตัวอย่าง port ที่เปิดอยู่)
Netid  State   Local Address:Port  Process
tcp    LISTEN  0.0.0.0:22          sshd       ← SSH
tcp    LISTEN  0.0.0.0:80          nginx      ← HTTP
tcp    LISTEN  0.0.0.0:443         nginx      ← HTTPS
tcp    LISTEN  127.0.0.1:3306      mysqld     ← MySQL (เฉพาะ localhost)
```

---

## 1.2 CIA Triad: Confidentiality, Integrity, Availability

---

### 1.2 CIA Triad — หลักการสามเสาหลัก

**CIA Triad** คือหลักการสามเสาหลักของความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ ใช้ประเมิน วิเคราะห์ และออกแบบระบบความมั่นคงปลอดภัยทุกระดับ

```mermaid
graph TD
 CIA["🔐 CIA Triad หลักการความมั่นคงสารสนเทศ Information Security Foundation"]

C["🔒 Confidentiality การรักษาความลับ ข้อมูลเข้าถึงได้เฉพาะ ผู้มีสิทธิ์เท่านั้น Tools: Encryption, ACL"]

I["✅ Integrity ความครบถ้วนสมบูรณ์ ข้อมูลถูกต้องและ ไม่ถูกแก้ไขโดยไม่ได้รับอนุญาต Tools: Hash, Digital Signature"]

A["⚡ Availability ความพร้อมใช้งาน ระบบและข้อมูลพร้อมใช้ เมื่อผู้มีสิทธิ์ต้องการ Tools: Redundancy, Backup"]

CIA --> C
    CIA --> I
    CIA --> A
```

---

### 1.2.1 Confidentiality (การรักษาความลับ)

**Confidentiality** หมายถึง การป้องกันไม่ให้ข้อมูลถูกเปิดเผยต่อบุคคล, กระบวนการ, หรือระบบที่ไม่ได้รับอนุญาต ทั้งขณะจัดเก็บ (at rest) หรือขณะรับส่ง (in transit)

**เทคนิคที่ใช้รักษา Confidentiality:**
- **Encryption** — แปลงข้อมูลให้อ่านไม่ออกสำหรับผู้ที่ไม่มีกุญแจถอดรหัส เช่น AES-256, RSA
- **Access Control** — กำหนดสิทธิ์ว่าใครเข้าถึงข้อมูลใดได้บ้าง (ACL, RBAC)
- **Data Classification** — แบ่งระดับความลับ: Public → Internal → Confidential → Secret → Top Secret
- **Need-to-Know Principle** — ให้สิทธิ์เฉพาะข้อมูลที่จำเป็นต้องรู้สำหรับงาน ไม่มากกว่านั้น
- **Data Masking** — ซ่อนส่วนของข้อมูล เช่น `xxxx-xxxx-xxxx-1234` สำหรับหมายเลขบัตรเครดิต

---

### 1.2.1 ตัวอย่างการละเมิด Confidentiality

- การดักฟังการสื่อสาร (Eavesdropping/Sniffing) บน Wi-Fi สาธารณะ
- การรั่วไหลของฐานข้อมูลรหัสผ่าน (Password Database Leak)
- การเข้าถึงไฟล์โดยไม่ได้รับอนุญาตผ่านช่องโหว่ระบบ
- การใช้บัญชีที่ถูกขโมย (Credential Theft) เพื่ออ่านข้อมูลลับ

---

### 1.2.1 Linux — File Permissions และการเข้ารหัส (1)

```bash
# สร้างไฟล์ข้อมูลสำคัญจำลอง
echo "ข้อมูลลับ: API_KEY=sk-abc123xyz, DB_PASS=P@ssw0rd!" > /tmp/secret.txt

# ดูสิทธิ์ปัจจุบัน (มีปัญหา: ทุกคนอ่านได้!)
ls -la /tmp/secret.txt
# -rw-r--r-- 1 user user 51 Jun 1 10:00 /tmp/secret.txt
#  ^^^ rw = owner    r-- = group    r-- = others (ปัญหา!)

# แก้ไขสิทธิ์ให้เฉพาะเจ้าของเท่านั้น
chmod 600 /tmp/secret.txt
ls -la /tmp/secret.txt
# -rw------- 1 user user 51 Jun 1 10:00 /tmp/secret.txt
#  ^^^ rw = owner    --- = group    --- = others (ถูกต้อง!)
```

---

### 1.2.1 Linux — File Permissions และการเข้ารหัส (2)

```bash
# เข้ารหัสด้วย OpenSSL (AES-256-CBC)
openssl enc -aes-256-cbc -pbkdf2 -in /tmp/secret.txt -out /tmp/secret.txt.enc
# (ระบบจะถามรหัสผ่านสำหรับการเข้ารหัส)

# ดูไฟล์ที่เข้ารหัสแล้ว (อ่านไม่ออก)
xxd /tmp/secret.txt.enc | head -5

# ถอดรหัส
openssl enc -aes-256-cbc -pbkdf2 -d -in /tmp/secret.txt.enc -out /tmp/secret_decrypted.txt
cat /tmp/secret_decrypted.txt

# เข้ารหัสด้วย GPG (GNU Privacy Guard)
gpg --symmetric --cipher-algo AES256 /tmp/secret.txt
# สร้างไฟล์ /tmp/secret.txt.gpg

# ถอดรหัส GPG
gpg --decrypt /tmp/secret.txt.gpg
```

---

### 1.2.2 Integrity (ความครบถ้วนสมบูรณ์)

**Integrity** หมายถึง การรับประกันว่าข้อมูลถูกต้อง, ครบถ้วน และไม่ถูกแก้ไขโดยไม่ได้รับอนุญาต ทั้งขณะจัดเก็บ (at rest) และขณะรับส่ง (in transit)

**เทคนิคที่ใช้รักษา Integrity:**
- **Hash Functions** — สร้าง "ลายนิ้วมือ" ดิจิทัลของข้อมูล เช่น SHA-256, SHA-3
- **Digital Signatures** — พิสูจน์ว่าข้อมูลมาจากแหล่งที่เชื่อถือได้และไม่ถูกแก้ไข
- **Checksums** — ใช้ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลระหว่างการรับส่ง
- **Version Control** — Git ช่วยติดตามการเปลี่ยนแปลงทุกครั้ง
- **File Integrity Monitoring (FIM)** — เครื่องมือเช่น AIDE, Tripwire ตรวจจับการเปลี่ยนแปลงไฟล์สำคัญ
- **Write-Once Storage** — สื่อบันทึกที่เขียนครั้งเดียว ป้องกันการแก้ไข (WORM: Write Once Read Many)

---

### 1.2.2 Linux — Hash Verification (1)

```bash
# สร้างเอกสารจำลอง
cat > /tmp/contract.txt << 'EOF'
สัญญาจ้างเลขที่: 2567-001
วันที่: 1 มิถุนายน 2567
ผู้รับจ้าง: บริษัท ABC จำกัด
มูลค่าสัญญา: 500,000 บาท
เงื่อนไข: ส่งมอบงานภายใน 90 วัน
EOF

# คำนวณ hash ด้วยหลายอัลกอริทึม
echo "MD5    : $(md5sum /tmp/contract.txt | awk '{print $1}')"
echo "SHA-1  : $(sha1sum /tmp/contract.txt | awk '{print $1}')"
echo "SHA-256: $(sha256sum /tmp/contract.txt | awk '{print $1}')"
echo "SHA-512: $(sha512sum /tmp/contract.txt | awk '{print $1}')"

# บันทึก hash อ้างอิงไว้
sha256sum /tmp/contract.txt > /tmp/contract.txt.sha256
```

---

### 1.2.2 Linux — Hash Verification (2)

```bash
# จำลองการแก้ไขไฟล์โดยไม่ได้รับอนุญาต
echo "แก้ไขมูลค่าสัญญา: 5,000,000 บาท (ปลอมแปลง!)" >> /tmp/contract.txt

# ตรวจสอบความสมบูรณ์
sha256sum -c /tmp/contract.txt.sha256
# ผลลัพธ์: /tmp/contract.txt: FAILED
# sha256sum: WARNING: 1 computed checksum did NOT match

# ตรวจสอบ integrity ของ Package ที่ดาวน์โหลด
echo "ตัวอย่างการตรวจสอบ Ubuntu ISO:"
echo "sha256sum ubuntu-24.04-desktop-amd64.iso"

# File Integrity Monitoring ด้วย AIDE
sudo apt install aide -y 2>/dev/null
sudo aideinit        # สร้าง database อ้างอิง (ทำครั้งแรก)
sudo aide --check    # ตรวจสอบ (ทำทุกวัน)
```

---

### 1.2.3 Availability (ความพร้อมใช้งาน)

**Availability** หมายถึง ระบบ, บริการ และข้อมูลต้องพร้อมใช้งานเมื่อผู้มีสิทธิ์ต้องการ การโจมตีที่กระทบ Availability มากที่สุดคือ **DoS/DDoS**

**เทคนิคที่ใช้รักษา Availability:**
- **Redundancy (ความซ้ำซ้อน)** — มีระบบสำรอง (Failover) เช่น RAID, Cluster
- **Load Balancing** — กระจาย traffic ไปยังหลายเซิร์ฟเวอร์ป้องกัน overload
- **Backup & Disaster Recovery** — สำรองข้อมูลและแผนกู้คืนระบบ (RTO/RPO)
- **Monitoring & Alerting** — ตรวจจับปัญหาก่อนที่จะส่งผลกระทบต่อผู้ใช้งาน
- **Anti-DDoS Protection** — ใช้ CDN, Rate Limiting, Scrubbing Center ป้องกัน DDoS

---

### 1.2.3 สูตรคำนวณ Availability

<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
 <mstyle displaystyle="true">
 <mi>Availability</mi>
 <mo>=</mo>
 <mfrac>
 <mi>MTBF</mi>
 <mrow>
 <mi>MTBF</mi>
 <mo>+</mo>
 <mi>MTTR</mi>
 </mrow>
 </mfrac>
 <mo>×</mo>
 <mn>100</mn>
 <mo>%</mo>
 </mstyle>
</math>

- **MTBF (Mean Time Between Failures)** = เวลาเฉลี่ยระหว่างความล้มเหลว (หน่วย: ชั่วโมง)
- **MTTR (Mean Time To Repair)** = เวลาเฉลี่ยในการซ่อมแซมและกู้คืนระบบ (หน่วย: ชั่วโมง)

---

### 1.2.3 ตัวอย่างการคำนวณ Availability

สถานการณ์: เซิร์ฟเวอร์ที่มีค่า **MTBF = 720 ชั่วโมง** และ **MTTR = 4 ชั่วโมง**

**ขั้นตอนที่ 1:** แทนค่าในสูตร

<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
 <mstyle displaystyle="true">
 <mi>Availability</mi>
 <mo>=</mo>
 <mfrac>
 <mn>720</mn>
 <mrow><mn>720</mn><mo>+</mo><mn>4</mn></mrow>
 </mfrac>
 <mo>=</mo>
 <mfrac><mn>720</mn><mn>724</mn></mfrac>
 <mo>≈</mo><mn>0.99448</mn><mo>=</mo><mn>99.45</mn><mo>%</mo>
 </mstyle>
</math>

**ขั้นตอนที่ 2:** คำนวณ Downtime ต่อปี

<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
 <mstyle displaystyle="true">
 <mi>Downtime/ปี</mi>
 <mo>=</mo><mn>8760</mn><mo>×</mo>
 <mo>(</mo><mn>1</mn><mo>-</mo><mn>0.9945</mn><mo>)</mo>
 <mo>=</mo><mn>8760</mn><mo>×</mo><mn>0.0055</mn>
 <mo>≈</mo><mn>48.2</mn>
 <mtext> ชั่วโมง/ปี</mtext>
 </mstyle>
</math>

---

### 1.2.3 ตาราง Availability Levels ("Nines")

| ระดับ | Availability | Downtime/ปี | Downtime/เดือน | ตัวอย่างการใช้งาน |
|---|---|---|---|---|
| One Nine | 90% | 36.5 วัน | 72 ชั่วโมง | ระบบ dev/test ทั่วไป |
| Two Nines | 99% | 3.65 วัน | 7.2 ชั่วโมง | เว็บไซต์ภายใน |
| Three Nines | 99.9% | 8.76 ชั่วโมง | 43.8 นาที | เว็บไซต์องค์กร |
| Four Nines | 99.99% | 52.6 นาที | 4.38 นาที | ระบบการเงิน, E-commerce |
| Five Nines | 99.999% | 5.26 นาที | 25.9 วินาที | โทรคมนาคม, โรงพยาบาล |
| Six Nines | 99.9999% | 31.5 วินาที | 2.59 วินาที | ระบบวิกฤต (Life-critical) |

---

### 1.2.3 Linux — ตรวจสอบ Uptime (1)

```bash
# ตรวจสอบ Uptime ของระบบ
uptime
# 10:30:00 up 30 days, 5:22, 2 users, load average: 0.15, 0.10, 0.08

# อ่านค่า uptime แบบละเอียด (หน่วย: วินาที)
cat /proc/uptime
# 2621160.35 5180425.12  ← เวลาทำงาน / เวลา idle รวมทุก CPU cores

# แปลงเป็นรูปแบบที่อ่านได้
python3 -c "
uptime_sec = float(open('/proc/uptime').read().split()[0])
days = int(uptime_sec // 86400)
hours = int((uptime_sec % 86400) // 3600)
mins = int((uptime_sec % 3600) // 60)
print(f'System Uptime: {days} วัน, {hours} ชั่วโมง, {mins} นาที')
"

# ดูประวัติการ reboot
last reboot | head -5
```

---

### 1.2.3 Linux — Script คำนวณ Availability (2)

```bash
python3 << 'PYEOF'
def calc_availability(mtbf, mttr):
 availability = mtbf / (mtbf + mttr)
 total_hours_per_year = 8760
 downtime_per_year = total_hours_per_year * (1 - availability)
 print(f"{'='*50}")
 print(f"MTBF: {mtbf} ชั่วโมง | MTTR: {mttr} ชั่วโมง")
 print(f"Availability = {mtbf}/({mtbf}+{mttr}) = {availability:.6f}")
 print(f"Availability = {availability*100:.4f}%")
 print(f"Downtime ต่อปี: {downtime_per_year:.2f} ชั่วโมง")
 print(f"Downtime ต่อปี: {downtime_per_year*60:.1f} นาที")
 print(f"{'='*50}")

calc_availability(mtbf=720, mttr=4)
PYEOF
```

---

### 1.2.4 ตารางสรุปเปรียบเทียบ CIA Triad (1)

| หัวข้อ | Confidentiality | Integrity | Availability |
|---|---|---|---|
| **เป้าหมาย** | ปกป้องจากการเปิดเผยโดยไม่ได้รับอนุญาต | ป้องกันการแก้ไขโดยไม่ได้รับอนุญาต | รับประกันการเข้าถึงได้ตลอดเวลา |
| **ภัยคุกคามหลัก** | Eavesdropping, Data Leakage | Tampering, Man-in-the-Middle | DoS/DDoS, Hardware Failure |
| **เครื่องมือหลัก** | Encryption, Access Control, Data Masking | Hashing, Digital Signature, FIM | Redundancy, Backup, Load Balancing |
| **มาตรฐาน** | PDPA, GDPR, HIPAA | PCI-DSS, SOX, Code Signing | SLA Agreement, ISO 22301 (BCMS) |

---

### 1.2.4 ตารางสรุปเปรียบเทียบ CIA Triad (2)

| หัวข้อ | Confidentiality | Integrity | Availability |
|---|---|---|---|
| **Linux Tools** | `gpg`, `openssl enc`, `chmod` | `sha256sum`, `aide`, `git` | `uptime`, `systemctl`, `rsync` |
| **การวัดผล** | Encryption Coverage, Access Logs | Hash Verification Pass Rate | Availability %, RTO, RPO |
| **ตัวอย่างการละเมิด** | Password DB Leak, Wiretapping | SQL Injection, File Tampering | DDoS Attack, Power Outage |

---

## 1.3 ประเภทของภัยคุกคาม (Threats), ช่องโหว่ (Vulnerabilities) และการโจมตี (Attacks)

---

### 1.3.1 นิยามและความสัมพันธ์

- **Threat (ภัยคุกคาม)** — สิ่งหรือบุคคลที่มีโอกาสสร้างความเสียหายให้ระบบ เช่น แฮกเกอร์, มัลแวร์, ภัยธรรมชาติ, พนักงานทุจริต
- **Vulnerability (ช่องโหว่)** — จุดอ่อนหรือข้อบกพร่องในระบบที่อาจถูกใช้ประโยชน์ได้ เช่น ซอฟต์แวร์ที่ไม่ได้อัปเดต, รหัสผ่านอ่อน, การกำหนดค่าผิดพลาด
- **Attack (การโจมตี)** — การดำเนินการโดยตั้งใจใช้ประโยชน์จากช่องโหว่เพื่อสร้างความเสียหาย
- **Risk (ความเสี่ยง)** — ผลลัพธ์จากการรวมกันของโอกาสที่ภัยคุกคามจะใช้ช่องโหว่ และผลกระทบที่จะเกิดขึ้น

---

### 1.3.1 สูตรคำนวณ Risk (แบบพื้นฐาน)

<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
 <mstyle displaystyle="true">
 <mi>Risk</mi>
 <mo>=</mo>
 <mi>Threat</mi>
 <mo>×</mo>
 <mi>Vulnerability</mi>
 <mo>×</mo>
 <mi>Impact</mi>
 </mstyle>
</math>

**สูตรคำนวณ Risk (แบบ NIST SP 800-30):**

<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
 <mstyle displaystyle="true">
 <mi>Risk</mi>
 <mo>=</mo>
 <mi>Likelihood</mi>
 <mo>×</mo>
 <mi>Impact</mi>
 </mstyle>
</math>

- **Threat** = ระดับโอกาสที่ภัยคุกคามจะเกิดขึ้น (สเกล 1–10)
- **Vulnerability** = ระดับช่องโหว่ของระบบ (สเกล 1–10)
- **Impact** = ระดับผลกระทบหากถูกโจมตีสำเร็จ (สเกล 1–10)

---

### 1.3.2 ตัวอย่างการคำนวณ Risk

สถานการณ์: เซิร์ฟเวอร์เว็บที่ไม่ได้รับการอัปเดต patch มา 6 เดือน และเปิดให้เข้าถึงจากอินเทอร์เน็ต

| ปัจจัย | ค่า (1–10) | คำอธิบาย |
|---|---|---|
| Threat | 8 | แฮกเกอร์พยายามโจมตีเซิร์ฟเวอร์ที่เปิดสู่อินเทอร์เน็ตตลอดเวลา |
| Vulnerability | 9 | มีช่องโหว่ที่ยังไม่ได้ patch หลายรายการ รวมถึง Critical CVEs |
| Impact | 7 | ข้อมูลลูกค้า 10,000 รายอาจรั่วไหล, ค่าปรับ PDPA สูงสุด 5 ล้านบาท |
| **Risk** | **504** | **504/1000 = ความเสี่ยงสูงมาก (Critical Risk)** |

---

### 1.3.2 ระดับ Risk และแนวทางจัดการ

| ระดับ Risk | คะแนน | สี | แนวทางจัดการ |
|---|---|---|---|
| Low | 1–200 | 🟩 | Monitor ตามปกติ, แก้ไขในรอบ maintenance ถัดไป |
| Medium | 201–400 | 🟨 | วางแผนแก้ไขภายใน 30 วัน |
| High | 401–700 | 🟧 | แก้ไขเร่งด่วนภายใน 7–14 วัน |
| Critical | 701–1000 | 🟥 | แก้ไขทันทีหรือปิด service ชั่วคราว |

---

### 1.3.3 CVSS Score (Common Vulnerability Scoring System)

**CVSS** คือระบบมาตรฐานสากลสำหรับประเมินและสื่อสารความรุนแรงของช่องโหว่ในซอฟต์แวร์

**สูตร CVSS v3.1 Base Score (แบบย่อ):**

<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
 <mstyle displaystyle="true">
 <mi>BaseScore</mi>
 <mo>=</mo>
 <mi>Roundup</mi>
 <mo>(</mo>
 <mi>Minimum</mi>
 <mo>(</mo>
 <mfrac>
 <mrow><mn>10</mn><mo>×</mo><mi>ISCBase</mi><mo>×</mo><mi>Exploitability</mi></mrow>
 <mn>10</mn>
 </mfrac>
 <mo>,</mo><mn>10</mn>
 <mo>)</mo><mo>)</mo>
 </mstyle>
</math>

| คะแนน | ระดับ | ตัวอย่างช่องโหว่จริง | CVE |
|---|---|---|---|
| 0.0 | None | ไม่มีผลกระทบ | — |
| 0.1–3.9 | Low | ข้อมูล debug เปิดเผย | — |
| 4.0–6.9 | Medium | Directory Traversal, XSS | — |
| 7.0–8.9 | High | Remote Code Execution (มีเงื่อนไข) | CVE-2021-44228 |
| 9.0–10.0 | Critical | Log4Shell (9.8), Heartbleed (7.5) | CVE-2021-44228 |

---

### 1.3.4 ประเภทของภัยคุกคาม (Types of Threats)

```mermaid
graph TD
 T["⚠️ ภัยคุกคาม Threats"]

subgraph HUMAN["👤 Human Threats - ภัยคุกคามจากมนุษย์"]
 direction TB
 H1~~~H2~~~H3~~~H4
 H1["🖥️ External Attackers แฮกเกอร์ภายนอก Cybercriminals, APT Groups"]
 H2["🏢 Insider Threats ภัยจากภายในองค์กร พนักงานทุจริต, ความประมาท"]
 H3["🏛️ Nation-State Actors รัฐบาลต่างชาติ Cyber Espionage"]
 H4["💰 Cybercriminals อาชญากรไซเบอร์ Ransomware Groups"]
 end

subgraph NATURAL["🌪️ Environmental Threats - ภัยธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม"]
 direction TB
 N1~~~N2~~~N3
 N1["🌊 ภัยธรรมชาติ Flood, Earthquake Tsunami"]
 N2["🔥 ไฟไหม้ Fire, Explosion"]
 N3["⚡ ไฟฟ้าขัดข้อง Power Outage UPS Failure"]
 end

subgraph TECH["💻 Technical Threats - ภัยคุกคามทางเทคนิค"]
 direction TB
 T1~~~T2~~~T3~~~T4
 T1["🦠 Malware Virus, Worm Ransomware, Trojan"]
 T2["🕳️ Zero-Day Exploit ช่องโหว่ไม่รู้จักมาก่อน"]
 T3["💽 Hardware Failure ดิสก์เสีย, เซิร์ฟเวอร์พัง"]
 T4["📡 Supply Chain Attack โจมตีผ่าน Vendor"]
 end

T --> HUMAN
    T --> NATURAL
    T --> TECH
```

---

### 1.3.5 ประเภทของการโจมตี (Attack Categories)

| ประเภทการโจมตี | คำอธิบาย | ตัวอย่าง | กระทบ CIA |
|---|---|---|---|
| **Passive Attack** | ดักฟัง/สังเกตโดยไม่แก้ไขข้อมูล | Sniffing, Eavesdropping | Confidentiality |
| **Active Attack** | แก้ไข, ขัดขวาง หรือปลอมแปลงข้อมูล | DoS, MITM, Injection | Integrity, Availability |
| **Insider Attack** | โจมตีจากภายในองค์กร | Data theft, Sabotage | ทั้ง 3 ด้าน |
| **Outsider Attack** | โจมตีจากภายนอกองค์กร | Hacking, Phishing | ขึ้นอยู่กับเทคนิค |
| **Targeted Attack (APT)** | เลือกเป้าหมายเฉพาะเจาะจง, ใช้เวลานาน | Spear Phishing, Zero-day | ทั้ง 3 ด้าน |
| **Opportunistic Attack** | โจมตีเป้าหมายที่มีช่องโหว่โดยไม่เลือก | Ransomware, Worms | Availability, Confidentiality |

---

### 1.3.6 Linux — ตรวจสอบ Vulnerabilities (1)

```bash
# ตรวจสอบ Security Updates ที่ค้างอยู่ (Ubuntu/Debian)
apt list --upgradable 2>/dev/null | grep -i security | head -20

# นับจำนวน security updates
echo "จำนวน Security Updates ค้างอยู่:"
apt list --upgradable 2>/dev/null | grep -i security | wc -l

# ดูเวอร์ชัน OpenSSL ที่ใช้อยู่
openssl version -a

# ดู kernel version
uname -r
```

---

### 1.3.6 Linux — ตรวจสอบ Vulnerabilities (2)

```bash
# ใช้ Lynis ตรวจสอบ Security Audit เบื้องต้น
sudo apt install lynis -y 2>/dev/null || sudo pacman -S lynis

# รัน quick audit
sudo lynis audit system --quick 2>&1 | tail -30

# ตรวจสอบ SUID/SGID files (อาจใช้ Privilege Escalation ได้)
echo "=== SUID Files (อาจเป็นช่องโหว่ Privilege Escalation) ==="
find / -perm -4000 -type f 2>/dev/null | grep -v proc | head -20

echo "=== SGID Files ==="
find / -perm -2000 -type f 2>/dev/null | grep -v proc | head -10
```

---

### 1.3.6 Linux — ตรวจสอบ Vulnerabilities (3)

```bash
# ตรวจสอบ World-Writable Files
echo "=== World-Writable Files (อันตราย!) ==="
find /etc -writable -type f 2>/dev/null | head -10

# ตรวจสอบ failed login attempts
echo "=== Failed SSH Login Attempts (24 ชั่วโมงล่าสุด) ==="
journalctl -u sshd --since "24 hours ago" 2>/dev/null | \
    grep "Failed password" | \
    awk '{print $NF}' | sort | uniq -c | sort -rn | head -10

# ใช้ nmap scan ports ตัวเอง
echo "=== Open Ports บนเครื่องตัวเอง ==="
nmap -sV localhost 2>/dev/null || echo "ติดตั้ง nmap: sudo apt install nmap"
```

---

## 1.4 ระบบความมั่นคงพื้นฐาน (Basic Security Systems) และ Security Policies

---

### 1.4.1 แนวคิด Defense in Depth (การป้องกันเชิงลึก)

**Defense in Depth** คือแนวทางการป้องกันหลายชั้น โดยไม่พึ่งพาชั้นป้องกันใดชั้นหนึ่งเพียงชั้นเดียว หากชั้นหนึ่งถูกเจาะ ชั้นถัดไปยังคงป้องกันอยู่

---

### 1.4.1 Defense in Depth — Diagram

```mermaid
graph TB
 Internet["🌐 Internet ผู้ใช้ภายนอก / ผู้โจมตี"]

subgraph L1["🔴 ชั้นที่ 1: Perimeter Security (รั้วชั้นนอก)"]
 direction LR
 FW~~~WAF~~~DDOS
 FW["🔥 Firewall / NGFW กรองแพ็กเก็ต, กฎ Stateful"]
 WAF["🛡️ WAF (Web Application Firewall) ป้องกัน SQLi, XSS, OWASP Top 10"]
 DDOS["🌊 Anti-DDoS กรอง traffic โจมตี DDoS"]
 end

subgraph L2["🟠 ชั้นที่ 2: Network Security (ความมั่นคงเครือข่าย)"]
 direction LR
 IDS~~~SEG~~~VPN
 IDS["👁️ IDS/IPS (Snort/Suricata) ตรวจจับและป้องกันการบุกรุก"]
 SEG["📡 Network Segmentation DMZ, VLAN, Zero Trust Zones"]
 VPN["🔐 VPN Gateway เข้ารหัสการสื่อสาร Remote Access"]
 end

subgraph L3["🟡 ชั้นที่ 3: Host Security (ความมั่นคงโฮสต์)"]
 direction LR
 AV~~~PATCH~~~HIDS
 AV["🦠 EDR/Antivirus ตรวจจับ Malware, Behavioral Analysis"]
 PATCH["🔧 Patch Management อัปเดต OS/Software ทันที"]
 HIDS["📋 HIDS + FIM ตรวจสอบ Log, Files, Integrity"]
 end

subgraph L4["🟢 ชั้นที่ 4: Application Security (ความมั่นคงแอปพลิเคชัน)"]
 direction LR
 AUTH~~~AUTHZ~~~CRYPTO
 AUTH["👤 Authentication (MFA) พิสูจน์ตัวตนหลายปัจจัย"]
 AUTHZ["🔑 Authorization (RBAC) ควบคุมสิทธิ์ตามบทบาท"]
 CRYPTO["🔒 Encryption (TLS 1.3) เข้ารหัสข้อมูลขณะรับส่ง"]
 end

subgraph L5["🔵 ชั้นที่ 5: Data Security (ความมั่นคงข้อมูล)"]
 direction LR
 DLP~~~BACKUP~~~CLASSIFY
 DLP["💾 DLP (Data Loss Prevention) ป้องกันข้อมูลรั่วไหล"]
 BACKUP["📦 Backup & DR สำรองข้อมูลและกู้คืนระบบ"]
 CLASSIFY["📁 Data Classification จัดประเภทและติดป้ายข้อมูล"]
 end

Internet --> L1 --> L2 --> L3 --> L4 --> L5
```

---

### 1.4.2 Security Policies (นโยบายความมั่นคงปลอดภัย)

**Security Policy** คือเอกสารที่กำหนดกฎ, แนวทาง, และข้อปฏิบัติสำหรับการปกป้องสินทรัพย์สารสนเทศขององค์กร

**ลำดับชั้นของ Security Documents:**
1. **Policy (นโยบาย)** — ระดับสูงสุด, กำหนดทิศทางโดยรวม เช่น "องค์กรต้องรักษาความลับของข้อมูลลูกค้า"
2. **Standard (มาตรฐาน)** — ข้อกำหนดเฉพาะที่ต้องปฏิบัติตาม เช่น "รหัสผ่านต้องยาวอย่างน้อย 12 ตัวอักษร"
3. **Guideline (แนวทาง)** — คำแนะนำที่ควรปฏิบัติ (ไม่บังคับ)
4. **Procedure (ขั้นตอน)** — คำแนะนำปฏิบัติแบบ step-by-step

---

### 1.4.2 ประเภทของ Security Policies ที่สำคัญ

| นโยบาย | เนื้อหา | กลุ่มเป้าหมาย |
|---|---|---|
| **Acceptable Use Policy (AUP)** | กำหนดการใช้งานอุปกรณ์และเครือข่ายที่ยอมรับได้ | พนักงานทุกคน |
| **Password Policy** | ความซับซ้อน, อายุ, การเก็บรักษา รหัสผ่าน | พนักงานทุกคน |
| **Remote Access Policy** | เงื่อนไขการเข้าถึงระบบจากระยะไกล | พนักงาน WFH, Vendor |
| **Data Classification Policy** | ระดับความลับ: Public/Internal/Confidential | ทุกแผนก |
| **Incident Response Policy** | ขั้นตอนตอบสนองเมื่อเกิดเหตุการณ์ | ทีม IT, Security |
| **BYOD Policy** | กฎการใช้อุปกรณ์ส่วนตัวในการทำงาน | พนักงานที่ใช้ BYOD |
| **Patch Management Policy** | กำหนดตารางและข้อกำหนดการอัปเดต | ทีม IT Operations |

---

### 1.4.3 Linux — ตั้งค่า Password Policy (1)

```bash
# ดู Password Policy ปัจจุบัน
sudo chage -l $(whoami)
# แสดง: Last password change, Password expires, Password inactive, etc.

# ตั้งค่า Password Aging Policy
sudo chage -M 90 username   # รหัสผ่านหมดอายุใน 90 วัน
sudo chage -m 7 username    # ต้องรอ 7 วันก่อนเปลี่ยนรหัสผ่านใหม่ได้
sudo chage -W 14 username   # แจ้งเตือนก่อนหมดอายุ 14 วัน
sudo chage -I 30 username   # ปิดบัญชีหลังรหัสผ่านหมดอายุ 30 วัน

# ดูผลหลังตั้งค่า
sudo chage -l username
```

---

### 1.4.3 Linux — กำหนด Password Complexity ด้วย PAM (2)

```bash
# ติดตั้ง libpam-pwquality
sudo apt install libpam-pwquality -y

# กำหนดค่าความซับซ้อน
sudo tee /etc/security/pwquality.conf << 'EOF'
minlen = 12 # ความยาวขั้นต่ำ
dcredit = -1 # ต้องมีตัวเลขอย่างน้อย 1 ตัว
ucredit = -1 # ต้องมีตัวพิมพ์ใหญ่อย่างน้อย 1 ตัว
lcredit = -1 # ต้องมีตัวพิมพ์เล็กอย่างน้อย 1 ตัว
ocredit = -1 # ต้องมีอักขระพิเศษอย่างน้อย 1 ตัว
maxrepeat = 3 # ห้ามซ้ำเกิน 3 ตัวติดต่อกัน
usercheck = 1 # ห้ามมีส่วนของ username ในรหัสผ่าน
EOF
echo "Password policy ตั้งค่าแล้ว!"
```

---

### 1.4.3 Linux — ทดสอบ Password Strength (3)

```python
import re

def check_password_strength(password):
 score = 0
 checks = [
 (len(password) >= 12, "ความยาว >= 12 ตัวอักษร", 2),
 (bool(re.search(r'[A-Z]', password)), "มีตัวพิมพ์ใหญ่ (A-Z)", 1),
 (bool(re.search(r'[a-z]', password)), "มีตัวพิมพ์เล็ก (a-z)", 1),
 (bool(re.search(r'\d', password)), "มีตัวเลข (0-9)", 1),
 (bool(re.search(r'[!@#$%^&*(),.?":{}|<>]',password)),"มีอักขระพิเศษ", 2),
 (not re.search(r'(.)\1{2,}', password), "ไม่มีตัวซ้ำเกิน 3 ตัว", 1),
 (len(password) >= 16, "ความยาว >= 16 (bonus)", 1),
 ]
 for passed, desc, pts in checks:
 score += pts if passed else 0
 print(f" {'✅' if passed else '❌'} {desc}")
 print(f"\n คะแนน: {score}/9")

for pwd in ["123456", "Password1", "P@ssw0rd!2024#Secure"]:
    print(f"\nรหัสผ่าน: '{pwd}'")
    check_password_strength(pwd)
```

---

### 1.4.4 Principle of Least Privilege (หลักการสิทธิ์ขั้นต่ำ)

**Principle of Least Privilege (PoLP)** คือหลักการให้สิทธิ์เพียงพอสำหรับการทำงานที่จำเป็นเท่านั้น ไม่มากกว่านั้น เพื่อลดความเสียหายหากบัญชีถูกโจมตีหรือพนักงานทุจริต

```bash
# ดู sudoers privileges ของผู้ใช้
sudo -l -U username 2>/dev/null

# ดู groups ที่ผู้ใช้เป็นสมาชิก
groups username
id username

# ตรวจสอบผู้ใช้ที่มีสิทธิ์ root (UID=0)
awk -F: '($3 == 0) {print "⚠️ Root-level user: "$1}' /etc/passwd

# ตรวจสอบ sudoers file
sudo cat /etc/sudoers | grep -v "^#" | grep -v "^$"
```

---

### 1.4.4 Linux — Least Privilege (2)

```bash
# สร้างผู้ใช้ที่มีสิทธิ์จำกัดตาม PoLP
sudo useradd -r -s /bin/false -d /var/www webservice
# -r = system account (UID < 1000)
# -s /bin/false = ไม่สามารถ login ได้
# -d /var/www = home directory จำกัด

# กำหนด sudo permission เฉพาะคำสั่งที่จำเป็น
# เพิ่มด้วย visudo:
# webadmin ALL=(ALL) NOPASSWD: /usr/bin/systemctl restart nginx
# webadmin ALL=(ALL) NOPASSWD: /usr/bin/systemctl status nginx

# ตรวจสอบไฟล์ sensitive และสิทธิ์
ls -la /etc/shadow     # เฉพาะ root (000 หรือ 640)
ls -la /etc/sudoers    # เฉพาะ root (440)
ls -la /root/          # เฉพาะ root (700)
```

---

## 1.5 กรอบการทำงานด้านความมั่นคงปลอดภัย: NIST, ISO/IEC 27001

---

### 1.5.1 NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0

**NIST CSF** พัฒนาโดย NIST สหรัฐอเมริกา ช่วยองค์กรทุกขนาดในการบริหารจัดการความเสี่ยงด้าน Cybersecurity ประกอบด้วย **6 ฟังก์ชันหลัก** (CSF 2.0, 2024)

```mermaid
graph LR
 GV["🏛️ GOVERN กำกับดูแล นโยบาย + Roles (ใหม่ใน CSF 2.0)"]
 ID["🔍 IDENTIFY ระบุสินทรัพย์ และความเสี่ยง"]
 PR["🛡️ PROTECT ป้องกัน และควบคุม"]
 DE["👁️ DETECT ตรวจจับ เหตุการณ์"]
 RE["⚡ RESPOND ตอบสนอง ต่อเหตุการณ์"]
 RC["🔄 RECOVER กู้คืน ระบบและบริการ"]

GV --> ID
 ID --> PR
 PR --> DE
 DE --> RE
 RE --> RC
 RC -->|"ปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง (Continuous Improvement)"| ID
```

---

### 1.5.1 รายละเอียดแต่ละฟังก์ชัน NIST CSF 2.0

| ฟังก์ชัน | กิจกรรมหลัก | ตัวอย่างการดำเนินงาน | เครื่องมือ |
|---|---|---|---|
| **Govern** | นโยบาย, Roles, Risk Strategy | จัดตั้ง CISO, ออกนโยบาย ISMS | GRC Platform |
| **Identify** | Asset Inventory, Risk Assessment | ทำ CMDB, ประเมิน Risk | Nmap, Asset Manager |
| **Protect** | Access Control, Encryption, Patch | ติดตั้ง Firewall, MFA, Patch | UFW, Ansible |
| **Detect** | Monitoring, Log Analysis, Anomaly | ติดตั้ง SIEM, IDS/IPS | Wazuh, Suricata |
| **Respond** | Incident Response, Communication | SOC รับมือเหตุการณ์ | TheHive, PagerDuty |
| **Recover** | Recovery Plan, Backup | Restore จาก Backup | rsync, Veeam |

---

### 1.5.2 ISO/IEC 27001:2022 — ISMS

**ISO/IEC 27001** คือมาตรฐานสากลสำหรับระบบบริหารจัดการความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ (ISMS) ใช้วงจร **PDCA** และมี **93 Controls ใน Annex A** (ปรับปรุงใน 2022)

```mermaid
flowchart LR
 subgraph PLAN["📋 PLAN: วางแผน - (กำหนดขอบเขตและประเมินความเสี่ยง)"]
 P1["1️⃣ กำหนดขอบเขต ISMS (Define Scope)"]
 P2["2️⃣ Risk Assessment (ประเมินความเสี่ยง)"]
 P3["3️⃣ Risk Treatment Plan (แผนจัดการความเสี่ยง)"]
 P4["4️⃣ Statement of Applicability (SoA — ระบุ Controls ที่ใช้)"]
 P1 --> P2 --> P3 --> P4
 end

subgraph DO["⚙️ DO: ดำเนินการ - (ติดตั้งมาตรการและดำเนินงาน)"]
 D1["5️⃣ Implement Controls (ติดตั้ง 93 Controls ตาม Annex A)"]
 D2["6️⃣ Security Awareness Training (อบรมพนักงาน)"]
 D3["7️⃣ Documentation (จัดทำเอกสารหลักฐาน)"]
 D1 --> D2 --> D3
 end

subgraph CHECK["🔍 CHECK: ตรวจสอบ - (วัดผลและตรวจสอบ)"]
 C1["8️⃣ Internal Audit (ตรวจสอบภายในองค์กร)"]
 C2["9️⃣ Management Review (ทบทวนโดยผู้บริหาร)"]
 C3["🔟 Performance Measurement (วัดผล KPI ความมั่นคง)"]
 C1 --> C2 --> C3
 end

subgraph ACT["🔄 ACT: ปรับปรุง - (แก้ไขและปรับปรุงต่อเนื่อง)"]
 A1["1️⃣1️⃣ Corrective Actions (แก้ไขข้อบกพร่องที่พบ)"]
 A2["1️⃣2️⃣ Continual Improvement (ปรับปรุง ISMS อย่างต่อเนื่อง)"]
 A1 --> A2
 end

PLAN --> DO
    DO --> CHECK
    CHECK --> ACT
    ACT -->|"วนซ้ำ (Iterative)"| PLAN
```

---

### 1.5.2 Annex A Controls หลัก (ISO 27001:2022)

| กลุ่ม Control | จำนวน Controls | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| **A.5 Organizational Controls** | 37 | นโยบาย, Roles, Risk Management |
| **A.6 People Controls** | 8 | Background check, Training, Awareness |
| **A.7 Physical Controls** | 14 | Physical Security, Clear Desk |
| **A.8 Technological Controls** | 34 | Access Control, Encryption, Logging |

---

### 1.5.3 เปรียบเทียบ NIST CSF vs. ISO/IEC 27001

| หัวข้อ | NIST CSF 2.0 | ISO/IEC 27001:2022 |
|---|---|---|
| **ที่มา** | NIST สหรัฐอเมริกา | ISO — องค์กรมาตรฐานสากล |
| **ลักษณะ** | Voluntary Framework (ไม่บังคับ, ยืดหยุ่น) | Certifiable Standard (ขอใบรับรองได้) |
| **โครงสร้าง** | 6 Functions | PDCA Cycle + 93 Annex A Controls |
| **เป้าหมาย** | Cybersecurity Risk Management | ISMS — ระบบบริหารจัดการ InfoSec |
| **ความยาก** | ปานกลาง | สูง (ต้องมีเอกสารและหลักฐานมาก) |
| **ค่าใช้จ่าย** | ฟรี (ดาวน์โหลด PDF ได้) | ค่า Certification สูง (~500K–2M บาท) |
| **ปรับปรุงล่าสุด** | CSF 2.0 (กุมภาพันธ์ 2024) | ISO 27001:2022 |
| **ใช้ในไทย** | ใช้เป็น reference / baseline | ขอ Certification สำหรับธุรกิจ |

---

### 1.5.4 กฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องในประเทศไทย

| มาตรฐาน/กฎหมาย | สาระสำคัญ | กลุ่มเป้าหมาย | บทลงโทษ |
|---|---|---|---|
| **PDPA 2562** | คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล | ทุกองค์กรที่ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล | ปรับสูงสุด 5 ล้านบาท, จำคุก 6 เดือน |
| **พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ 2560** | ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ | ทุกคนในไทย | จำคุก 1–7 ปี |
| **พ.ร.บ. ไซเบอร์ 2562** | ความมั่นคงโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ | CII (พลังงาน, การเงิน, สาธารณสุข) | มาตรการทางปกครอง |
| **ISO 27001:2022** | ISMS มาตรฐานสากล | องค์กรที่ต้องการ Certification | — |
| **NIST CSF 2.0** | กรอบบริหาร Cybersecurity Risk | อ้างอิงสำหรับทุกองค์กร | — |
| **PCI-DSS v4.0** | ความมั่นคงข้อมูลบัตรชำระเงิน | ธุรกิจที่รับ/ประมวลบัตรเครดิต | ค่าปรับสูง, เพิกถอนสิทธิ์รับบัตร |

---

### 1.5.5 Linux — Security Baseline Check ตาม NIST CSF (1)

```bash
cat > /tmp/nist_check.sh << 'SCRIPT'
#!/bin/bash
# Security Baseline Checker — อ้างอิง NIST CSF 2.0
RED='\033[0;31m'; GREEN='\033[0;32m'; YELLOW='\033[1;33m'; NC='\033[0m'
pass=0; fail=0; warn=0

check() {
    local desc="$1"; local cmd="$2"
    if eval "$cmd" &>/dev/null; then
        echo -e "${GREEN}[PASS]${NC} $desc"; ((pass++))
    else
        echo -e "${RED}[FAIL]${NC} $desc"; ((fail++))
    fi
}
warn_check() {
    local desc="$1"; local cmd="$2"
    if eval "$cmd" &>/dev/null; then
        echo -e "${GREEN}[PASS]${NC} $desc"; ((pass++)
    else
        echo -e "${YELLOW}[WARN]${NC} $desc"; ((warn++))
    fi
}
```

---

### 1.5.5 Linux — Security Baseline Check ตาม NIST CSF (2)

```bash
echo "=== [IDENTIFY] Asset & Configuration ==="
check "OS อัปเดตแล้ว (มี updates < 10 รายการ)" \
 "[ $(apt list --upgradable 2>/dev/null | wc -l) -lt 10 ]"

echo "=== [PROTECT] Access Control ==="
check "Root login SSH ถูกปิด" \
    "grep -q 'PermitRootLogin no' /etc/ssh/sshd_config"
check "SSH Password Auth ถูกปิด (ใช้ Key เท่านั้น)" \
    "grep -q 'PasswordAuthentication no' /etc/ssh/sshd_config"
warn_check "Firewall (ufw/iptables) เปิดใช้งาน" \
    "ufw status 2>/dev/null | grep -q 'active'"

echo "=== [PROTECT] Hardening ==="
check "ไม่มี world-writable files ใน /etc" \
    "[ -z \"\$(find /etc -writable -type f 2>/dev/null)\" ]"
```

---

### 1.5.5 Linux — Security Baseline Check ตาม NIST CSF (3)

```bash
echo "=== [DETECT] Logging & Monitoring ==="
check "rsyslog/syslog ทำงานอยู่" \
    "systemctl is-active rsyslog &>/dev/null || systemctl is-active syslog &>/dev/null"
warn_check "auditd ติดตั้งและทำงาน" \
    "systemctl is-active auditd &>/dev/null"

echo "========================================"
echo -e "PASS: ${pass} | FAIL: ${fail} | WARN: ${warn}"
echo "========================================"
SCRIPT
chmod +x /tmp/nist_check.sh
sudo /tmp/nist_check.sh
```

---

## 1.6 บทบาทและความรับผิดชอบในการรักษาความมั่นคงปลอดภัย

---

### 1.6.1 โครงสร้างทีม Security ในองค์กร

```mermaid
graph TD
 BOARD["🏦 Board of Directors คณะกรรมการบริษัท"]
 CEO["👔 CEO / ผู้บริหารสูงสุด"]
 CISO["🔐 CISO (Chief Information Security Officer) ผู้บริหารความมั่นคงสารสนเทศสูงสุด"]

subgraph BLUE["🔵 Blue Team — ป้องกันและตรวจจับ"]
 direction TB
 SA["🏗️ Security Architect ออกแบบสถาปัตยกรรม"]
 SOC["📊 SOC Manager บริหารทีม Security Operations"]
 SOC1["👁️ SOC Analyst L1 Monitor & Triage"]
 SOC2["🔍 SOC Analyst L2 Investigate & Escalate"]
 SOC3["⚔️ SOC Analyst L3 Threat Hunt & Forensics"]
 IR["🚨 Incident Responder ตอบสนองเหตุการณ์"]
 SE["⚙️ Security Engineer ติดตั้งระบบป้องกัน"]
 SOC --> SOC1 --> SOC2 --> SOC3
 SA~~~IR~~~SE
 end

subgraph RED["🔴 Red Team — ทดสอบเจาะระบบ"]
 PT["⚔️ Penetration Tester Ethical Hacking"]
 VA["🔍 Vulnerability Assessor ประเมินช่องโหว่"]
 TI["🕵️ Threat Intelligence วิเคราะห์ภัยคุกคาม"]
 end

subgraph GRC_TEAM["⚖️ GRC — ธรรมาภิบาล, ความเสี่ยง, ความสอดคล้อง"]
 GRC["📋 GRC Analyst Governance, Risk & Compliance"]
 AUDIT["🔎 Security Auditor ตรวจสอบความสอดคล้อง"]
 end

BOARD --> CEO --> CISO
    CISO --> BLUE
    CISO --> RED
    CISO --> GRC_TEAM
```

---

### 1.6.2 บทบาทและความรับผิดชอบโดยละเอียด (1)

| ตำแหน่ง | ความรับผิดชอบหลัก | ทักษะที่ต้องการ | เครื่องมือที่ใช้ |
|---|---|---|---|
| **CISO** | กำหนดนโยบาย, บริหารความเสี่ยง, รายงานต่อ Board | Leadership, Risk Mgmt, Business | GRC Platform, SIEM |
| **Security Architect** | ออกแบบสถาปัตยกรรมความมั่นคง, Threat Modeling | Network, Cloud, PKI, Zero Trust | Draw.io, Threat Modeler |
| **SOC Analyst L1** | Monitor alerts, Triage events, Escalate | SIEM basics, Log reading | Splunk, QRadar, Wazuh |
| **SOC Analyst L2** | Investigate incidents, Malware analysis | DFIR, Packet Analysis | Wireshark, Volatility |
| **SOC Analyst L3** | Threat Hunting, Tool development | Advanced DFIR, Scripting, RE | YARA, Sigma, Python |

---

### 1.6.2 บทบาทและความรับผิดชอบโดยละเอียด (2)

| ตำแหน่ง | ความรับผิดชอบหลัก | ทักษะที่ต้องการ | เครื่องมือที่ใช้ |
|---|---|---|---|
| **Incident Responder** | รับมือเหตุการณ์, กู้คืนระบบ, รายงาน | DFIR, Forensics, Communication | Velociraptor, TheHive |
| **Penetration Tester** | ทดสอบเจาะระบบแบบมีจริยธรรม, รายงาน | Ethical Hacking, Exploit Dev | Metasploit, Burp Suite |
| **Security Engineer** | ติดตั้ง, Config, ดูแล Security Controls | Linux, Networking, Scripting | Ansible, Terraform, pfSense |
| **GRC Analyst** | ดูแลการปฏิบัติตามมาตรฐาน PDPA/ISO 27001 | ISO 27001, PDPA, Risk Assessment | Archer, ServiceNow GRC |
| **Threat Intelligence** | วิเคราะห์ภัยคุกคามใหม่, IOC analysis | OSINT, Malware Analysis, CTI | MISP, OpenCTI, VirusTotal |

---

### 1.6.3 Red Team vs. Blue Team vs. Purple Team

```mermaid
graph TB
 subgraph RED["🔴 Red Team - ผู้โจมตี (Attacker Mindset)"]
 direction LR
 R1["Penetration Testing ทดสอบเจาะระบบ"]
 R2["Social Engineering จิตวิทยาการหลอกลวง"]
 R3["APT Simulation จำลองการโจมตีขั้นสูง"]
 R4["Zero-Day Research ค้นหาช่องโหว่ใหม่"]
 R1~~~R2~~~R3~~~R4
 end

subgraph PURPLE["🟣 Purple Team - สะพานเชื่อม Red & Blue"]
 direction LR
 P1~~~P2~~~P3~~~P4
 P1["Adversary Emulation จำลองพฤติกรรมโจมตีจริง"]
 P2["Detection Engineering พัฒนา Detection Rules"]
 P3["Table-top Exercises ซ้อมแผน Incident Response"]
 P4["Knowledge Transfer ถ่ายทอดความรู้ Red → Blue"]
 end

subgraph BLUE["🔵 Blue Team - ผู้ป้องกัน (Defender Mindset)"]
 direction LR
 B1~~~B2~~~B3~~~B4
 B1["Security Monitoring ตรวจสอบเหตุการณ์ตลอด 24/7"]
 B2["Incident Response ตอบสนองเหตุการณ์"]
 B3["Threat Hunting ค้นหาภัยคุกคามที่ซ่อนอยู่"]
 B4["Security Hardening เสริมความมั่นคงระบบ"]
 end

RED <-->|"แบ่งปัน TTPs (Tactics, Techniques, Procedures)"| PURPLE
 PURPLE <-->|"ปรับปรุง Detection และ Response"| BLUE
```

---

### 1.6.4 Linux — งาน SOC Analyst: Log Analysis (1)

```bash
# ตรวจสอบ authentication failures (SSH Brute Force)
echo "=== Top 10 IPs ที่พยายาม Brute Force SSH ==="
grep "Failed password" /var/log/auth.log 2>/dev/null | \
    grep -oP 'from \K[\d.]+' | \
    sort | uniq -c | sort -rn | head -10 | \
    awk '{printf "  %-5s attempts: %s\n", $1, $2}'

# ดู successful logins
echo "=== Successful SSH Logins (10 รายการล่าสุด) ==="
grep "Accepted" /var/log/auth.log 2>/dev/null | tail -10 | \
    awk '{print $1,$2,$3,"| User:",$9,"| From:",$11}'

# ดู sudo commands (privilege escalation monitoring)
echo "=== Recent sudo Commands ==="
grep "COMMAND" /var/log/auth.log 2>/dev/null | tail -15
```

---

### 1.6.4 Linux — งาน SOC Analyst: Log Analysis (2)

```bash
# ตรวจสอบ crontab ที่น่าสงสัย (Persistence Mechanism)
echo "=== System Crontabs ==="
crontab -l 2>/dev/null
ls -la /etc/cron.d/ 2>/dev/null
ls -la /etc/cron.daily/ 2>/dev/null

# ดู network connections ที่น่าสงสัย
echo "=== Established Connections ==="
ss -tunp | grep ESTAB | \
    awk '{print $5, "→", $6, "PID:"$7}' | head -20

# ตรวจสอบ processes ที่กิน CPU สูงผิดปกติ
echo "=== Top 10 Processes by CPU ==="
ps aux --sort=-%cpu | head -11 | \
    awk 'NR>1{printf "  %-20s CPU:%-6s MEM:%-6s PID:%s\n", $11, $3, $4, $2}'
```

---

### 1.6.4 Linux — SOC Triage Script (3)

```bash
cat > /tmp/soc_triage.sh << 'TRIAGE'
#!/bin/bash
echo "=== SOC TRIAGE REPORT — $(date) ==="
echo "Host: $(hostname) | IP: $(hostname -I | awk '{print $1}')"

THRESHOLD=5
echo "[!] IPs ที่ fail login เกิน $THRESHOLD ครั้ง:"
grep "Failed password" /var/log/auth.log 2>/dev/null | \
    grep -oP 'from \K[\d.]+' | sort | uniq -c | \
    awk -v t="$THRESHOLD" '$1 >= t {print "  ALERT: IP "$2" failed "$1" times"}'

echo "[!] User accounts ที่สร้างใหม่ใน 7 วัน:"
find /home -maxdepth 1 -type d -newer /etc/passwd -mtime -7 2>/dev/null | \
    awk -F/ '{if($3!="") print "  New home dir: "$3}'

echo "[!] Services ที่กำลัง Listen:"
ss -tlnp | grep LISTEN | awk '{print "  Port:"$4, "Process:"$6}'
TRIAGE
chmod +x /tmp/soc_triage.sh && sudo /tmp/soc_triage.sh
```

---

### 1.6.5 Certifications ที่เกี่ยวข้องกับแต่ละบทบาท (1)

| ระดับ | Certification | บทบาทที่เหมาะสม | ผู้ออก | ราคาประมาณ |
|---|---|---|---|---|
| **เริ่มต้น** | CompTIA Security+ | SOC L1, IT Security | CompTIA | ~10,000 บาท |
| **เริ่มต้น** | CEH (Certified Ethical Hacker) | Penetration Tester เริ่มต้น | EC-Council | ~20,000 บาท |
| **กลาง** | CompTIA CySA+ | SOC Analyst, Blue Team | CompTIA | ~12,000 บาท |
| **กลาง** | OSCP | Penetration Tester มืออาชีพ | Offensive Security | ~35,000 บาท |
| **สูง** | CISSP | Security Manager, Architect | (ISC)² | ~25,000 บาท |

---

### 1.6.5 Certifications ที่เกี่ยวข้องกับแต่ละบทบาท (2)

| ระดับ | Certification | บทบาทที่เหมาะสม | ผู้ออก | ราคาประมาณ |
|---|---|---|---|---|
| **สูง** | CISM | Security Manager | ISACA | ~25,000 บาท |
| **GRC** | ISO 27001 Lead Auditor | GRC Analyst, Auditor | Various CBs | ~30,000 บาท |
| **เฉพาะทาง** | GREM (Malware RE) | Malware Analyst, SOC L3 | GIAC | ~45,000 บาท |
| **เฉพาะทาง** | GCFA (Forensics) | Digital Forensics, IR | GIAC | ~45,000 บาท |
| **Cloud** | AWS Security Specialty | Cloud Security Engineer | AWS | ~10,000 บาท |

---

## สรุปบทที่ 1 (Chapter 1 Summary)

---

### สรุปบทที่ 1 — แนวคิดพื้นฐานและ CIA Triad

**1. แนวคิดพื้นฐาน**
- ความแตกต่างระหว่าง Information Security, Cybersecurity และ Network Security
- วิวัฒนาการตั้งแต่ยุค ARPANET (1969) จนถึง Zero Trust ในปัจจุบัน

**2. CIA Triad — สามเสาหลัก**
- **Confidentiality** — ปกป้องจากการเปิดเผยโดยไม่ได้รับอนุญาต ด้วย Encryption และ Access Control
- **Integrity** — รับประกันความถูกต้องของข้อมูลด้วย Hash Functions (SHA-256) และ Digital Signatures
- **Availability** — รับประกันระบบพร้อมใช้งาน คำนวณจาก MTBF/(MTBF+MTTR) × 100%

---

### สรุปบทที่ 1 — Threats, Frameworks และบทบาท

**3. Threats, Vulnerabilities, Attacks**
- Threat × Vulnerability × Impact = Risk, ระบบ CVSS (0.0–10.0) สำหรับประเมินช่องโหว่

**4. Defense in Depth** — การป้องกัน 5 ชั้น: Perimeter → Network → Host → Application → Data

**5. NIST CSF 2.0 และ ISO/IEC 27001:2022**
- NIST CSF: 6 ฟังก์ชัน (Govern, Identify, Protect, Detect, Respond, Recover) — ยืดหยุ่น, ฟรี
- ISO 27001: PDCA Cycle + 93 Controls — ขอ Certification ได้, เหมาะธุรกิจระดับสากล
- กฎหมายไทย: PDPA, พ.ร.บ. ไซเบอร์, พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์

**6. บทบาทใน Security** — CISO ดูแลภาพรวม, Blue Team ป้องกัน, Red Team ทดสอบ, GRC ดูแลมาตรฐาน

---

### หลักการสำคัญที่ต้องจำ

> ไม่มีระบบที่ปลอดภัย 100% — เป้าหมายคือ **ลดความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้**

> Security เป็น **กระบวนการต่อเนื่อง** ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ที่ซื้อแล้วจบ

> **Human factor** คือจุดอ่อนที่ใหญ่ที่สุดเสมอ — เทคโนโลยีดีแค่ไหน ก็สู้การหลอกลวงคนไม่ได้

---

### เอกสารอ้างอิง (1)

1. **NIST Cybersecurity Framework 2.0** — https://www.nist.gov/cyberframework
2. **ISO/IEC 27001:2022** — https://www.iso.org/standard/27001
3. **IBM Cost of a Data Breach Report 2023** — https://www.ibm.com/security/data-breach
4. **OWASP Top 10 (2021)** — https://owasp.org/Top10/
5. **MITRE ATT&CK Framework v15** — https://attack.mitre.org/
6. **CVSS v3.1 Specification** — https://www.first.org/cvss/specification-document
7. **CIS Benchmarks** — https://www.cisecurity.org/cis-benchmarks

---

### เอกสารอ้างอิง (2)

8. **พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA)** — https://www.pdpa.go.th/
9. **พ.ร.บ. การรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ศ. 2562** — https://www.ncsa.or.th/
10. **Stallings, W. (2022).** *Cryptography and Network Security* (8th ed.). Pearson Education.
11. **Anderson, R. (2020).** *Security Engineering* (3rd ed.). Wiley.
12. **CompTIA Security+ Study Guide (SY0-701)** — https://www.comptia.org/certifications/security
13. **The Linux Command Line (2nd Ed.)** — https://linuxcommand.org/tlcl.php
14. **man pages:** `man sshd_config`, `man iptables`, `man sha256sum`, `man chage`, `man openssl`, `man ss`, `man lynis`

---

# คำถาม - ข้อสงสัย